Δερματίτιδα: Όλοι οι τύποι και πώς φαίνεται ο καθένας στο δέρμα

Αν και συχνά χρησιμοποιείται ως γενικός όρος για την «φλεγμονή του δέρματος», υπάρχουν διάφοροι τύποι δερματίτιδας, ο καθένας με συγκεκριμένες αιτίες, πρότυπα και εκδηλώσεις συμπτωμάτων.

Αυτό το άρθρο παραθέτει όλους τους κύριους τύπους δερματίτιδας, εξηγεί τα μοναδικά τους συμπτώματα και περιγράφει πώς εκδηλώνεται συνήθως κάθε ένας στο δέρμα. Η κατανόηση αυτών των διαφορών είναι απαραίτητη για την ακριβή διάγνωση και την κατάλληλη θεραπεία.

Η ατοπική δερματίτιδα (έκζεμα) είναι μια χρόνια, υποτροπιάζουσα φλεγμονώδης πάθηση του δέρματος, που συχνά συνδέεται με γενετικούς παράγοντες, αλλεργίες ή δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.

Συνήθως ξεκινά στην παιδική ηλικία και χαρακτηρίζεται από ξηρές, κνησμώδεις και φλεγμονώδεις πλάκες του δέρματος, ειδικά στις πτυχές του δέρματος.

Συνήθη συμπτώματα ατοπικής δερματίτιδας:

Συνήθως επηρεάζει το εσωτερικό των αγκώνων, το πίσω μέρος των γονάτων, τον αυχένα και το πρόσωπο

Η δερματίτιδα εξ επαφής εμφανίζεται όταν το δέρμα αντιδρά σε έναν ερεθιστικό (ερεθιστική δερματίτιδα εξ επαφής) ή σε έναν αλλεργιογόνο (αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής) παράγοντα.

Προκαλεί εντοπισμένη φλεγμονή, συνήθως μόνο εκεί που το αλλεργιογόνο ήρθε σε επαφή με το δέρμα.

Συμπτώματα και σημάδια δερματίτιδας εξ επαφής:

Συνήθεις αιτίες περιλαμβάνουν σαπούνια, απορρυπαντικά, μέταλλα (νικέλιο) και δηλητηριώδη κισσό

Η σμηγματορροϊκή δερματίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση, που επηρεάζει περιοχές πλούσιες σε σμηγματογόνους αδένες, ειδικά στο τριχωτό της κεφαλής και το πρόσωπο.

Συνδέεται με υπερανάπτυξη ζύμης (μύκητας Malassezia) και συνήθως εμφανίζεται σε ψυχρότερους μήνες ή υπό στρες.

Τυπικά συμπτώματα σμηγματορροϊκής δερματίτιδας:

Η δισκοειδής ή νομισματοειδής δερματίτιδα εμφανίζεται ως στρογγυλές, σε σχήμα νομίσματος κηλίδες ερεθισμένου δέρματος, που συχνά συγχέονται με μυκητιασικές λοιμώξεις.

Η αιτία της δεν είναι πλήρως γνωστή, αλλά σχετίζεται με ξηροδερμία, τραύμα ή ευαισθησία σε ερεθιστικά.

Δερματικά χαρακτηριστικά της δισκοειδούς δερματίτιδας:

Η δυσιδρωτική δερματίτιδα (που ονομάζεται επίσης πομφόλυξ ή πομφόλυγας) επηρεάζει κυρίως τα χέρια και τα πόδια, προκαλώντας μικρές, κνησμώδεις φουσκάλες.

Πιστεύεται ότι προκαλείται από στρες, εφίδρωση ή έκθεση σε μέταλλα όπως το νικέλιο ή το κοβάλτιο.

Χαρακτηριστικά σημάδια της δυσιδρωτικής δερματίτιδας:

Η δερματίτιδα στάσης αναπτύσσεται στα κάτω άκρα λόγω κακής κυκλοφορίας του αίματος και χρόνιας φλεβικής ανεπάρκειας.

Είναι συχνή σε ηλικιωμένους ενήλικες και μπορεί να οδηγήσει σε βλάβη του δέρματος ή έλκη εάν δεν αντιμετωπιστεί.

Αλλαγές στο δέρμα που παρατηρούνται στη δερματίτιδα στάσης:

Η νευροδερματίτιδα (χρόνιος απλός λειχήνας) προκύπτει από χρόνιο ξύσιμο ή τρίψιμο μιας εντοπισμένης περιοχής του δέρματος, που συχνά προκαλείται από στρες ή μικρούς ερεθισμούς.

Δημιουργεί έναν αυτό-διαιωνιζόμενο κύκλο κνησμού-ξυσίματος.

Ορατά συμπτώματα νευροδερματίτιδας:

Γίνεται να έχω περισσότερους από έναν τύπους δερματίτιδας ταυτόχρονα;

Ναι. Είναι πιθανό, ειδικά σε άτομα με ευαίσθητο δέρμα ή υποκείμενες ανοσολογικές παθήσεις. Για παράδειγμα, η ατοπική δερματίτιδα και η δερματίτιδα εξ επαφής μπορούν να συνυπάρχουν.

Πώς διαγιγνώσκεται κάθε τύπος δερματίτιδας;

Η διάγνωση είναι συνήθως κλινική, βάσει της εμφάνισης και του ιστορικού. Για την αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής μπορεί να χρησιμοποιηθεί τεστ σε μια μικρή περιοχή δέρματος και σπάνια απαιτούνται βιοψίες.

Είναι η δερματίτιδα μεταδοτική;

Όχι. Κανένας από τους προαναφερθέντες τύπους δερματίτιδας δεν είναι μολυσματικός ή μεταδοτικός από άτομο σε άτομο.

Ποιος είναι ο πιο συνηθισμένος τύπος δερματίτιδας;

Η ατοπική δερματίτιδα είναι η πιο συχνή -ειδικά στα παιδιά- αλλά η σμηγματορροϊκή και η δερματίτιδα εξ επαφής είναι επίσης πολύ συχνές στους ενήλικες.

Απαιτούνται διαφορετικές θεραπείες για κάθε τύπο δερματίτιδας;

Ναι. Αν και τα τοπικά κορτικοστεροειδή είναι κοινή θεραπευτική γραμμή σε όλους τους τύπους, η διαχείριση εξαρτάται από την αιτία: αντιμυκητιασικά για τη σμηγματορροϊκή δερματίτιδα, ενυδατικά για την ατοπική δερματίτιδα και αποφυγή αλλεργιογόνων για την δερματίτιδα εξ επαφής.

Η δερματίτιδα δεν είναι μια ενιαία πάθηση. Κάθε τύπος -από την ατοπική και την εξ επαφής έως τη σμηγματορροϊκή και τη δυσιδρωτική- έχει μοναδικές αιτίες, παράγοντες που την προκαλούν και δερματικές εκδηλώσεις. Η αναγνώριση των διακριτών συμπτωμάτων είναι απαραίτητη για τη σωστή θεραπεία και τον μακροπρόθεσμο έλεγχο.

Είτε εμφανίζεται ως κόκκινες με λέπια κηλίδες είτε ως φουσκάλες, η κατανόηση του τύπου της δερματίτιδας που αντιμετωπίζετε είναι το πρώτο βήμα για την αποτελεσματική ανακούφιση και την επούλωση του δέρματος.

Πηγές:
mayoclinic.org
aad.org
cdc.gov
clevelandclinic.org
nhs.uk

Αν και συχνά χρησιμοποιείται ως γενικός όρος για την «φλεγμονή του δέρματος», υπάρχουν διάφοροι τύποι δερματίτιδας, ο καθένας με συγκεκριμένες αιτίες, πρότυπα και εκδηλώσεις συμπτωμάτων.

Αυτό το άρθρο παραθέτει όλους τους κύριους τύπους δερματίτιδας, εξηγεί τα μοναδικά τους συμπτώματα και περιγράφει πώς εκδηλώνεται συνήθως κάθε ένας στο δέρμα. Η κατανόηση αυτών των διαφορών είναι απαραίτητη για την ακριβή διάγνωση και την κατάλληλη θεραπεία.

Η ατοπική δερματίτιδα (έκζεμα) είναι μια χρόνια, υποτροπιάζουσα φλεγμονώδης πάθηση του δέρματος, που συχνά συνδέεται με γενετικούς παράγοντες, αλλεργίες ή δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.

Συνήθως ξεκινά στην παιδική ηλικία και χαρακτηρίζεται από ξηρές, κνησμώδεις και φλεγμονώδεις πλάκες του δέρματος, ειδικά στις πτυχές του δέρματος.

Συνήθη συμπτώματα ατοπικής δερματίτιδας:

Συνήθως επηρεάζει το εσωτερικό των αγκώνων, το πίσω μέρος των γονάτων, τον αυχένα και το πρόσωπο

Η δερματίτιδα εξ επαφής εμφανίζεται όταν το δέρμα αντιδρά σε έναν ερεθιστικό (ερεθιστική δερματίτιδα εξ επαφής) ή σε έναν αλλεργιογόνο (αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής) παράγοντα.

Προκαλεί εντοπισμένη φλεγμονή, συνήθως μόνο εκεί που το αλλεργιογόνο ήρθε σε επαφή με το δέρμα.

Συμπτώματα και σημάδια δερματίτιδας εξ επαφής:

Συνήθεις αιτίες περιλαμβάνουν σαπούνια, απορρυπαντικά, μέταλλα (νικέλιο) και δηλητηριώδη κισσό

Η σμηγματορροϊκή δερματίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση, που επηρεάζει περιοχές πλούσιες σε σμηγματογόνους αδένες, ειδικά στο τριχωτό της κεφαλής και το πρόσωπο.

Συνδέεται με υπερανάπτυξη ζύμης (μύκητας Malassezia) και συνήθως εμφανίζεται σε ψυχρότερους μήνες ή υπό στρες.

Τυπικά συμπτώματα σμηγματορροϊκής δερματίτιδας:

Η δισκοειδής ή νομισματοειδής δερματίτιδα εμφανίζεται ως στρογγυλές, σε σχήμα νομίσματος κηλίδες ερεθισμένου δέρματος, που συχνά συγχέονται με μυκητιασικές λοιμώξεις.

Η αιτία της δεν είναι πλήρως γνωστή, αλλά σχετίζεται με ξηροδερμία, τραύμα ή ευαισθησία σε ερεθιστικά.

Δερματικά χαρακτηριστικά της δισκοειδούς δερματίτιδας:

Η δυσιδρωτική δερματίτιδα (που ονομάζεται επίσης πομφόλυξ ή πομφόλυγας) επηρεάζει κυρίως τα χέρια και τα πόδια, προκαλώντας μικρές, κνησμώδεις φουσκάλες.

Πιστεύεται ότι προκαλείται από στρες, εφίδρωση ή έκθεση σε μέταλλα όπως το νικέλιο ή το κοβάλτιο.

Χαρακτηριστικά σημάδια της δυσιδρωτικής δερματίτιδας:

Η δερματίτιδα στάσης αναπτύσσεται στα κάτω άκρα λόγω κακής κυκλοφορίας του αίματος και χρόνιας φλεβικής ανεπάρκειας.

Είναι συχνή σε ηλικιωμένους ενήλικες και μπορεί να οδηγήσει σε βλάβη του δέρματος ή έλκη εάν δεν αντιμετωπιστεί.

Αλλαγές στο δέρμα που παρατηρούνται στη δερματίτιδα στάσης:

Η νευροδερματίτιδα (χρόνιος απλός λειχήνας) προκύπτει από χρόνιο ξύσιμο ή τρίψιμο μιας εντοπισμένης περιοχής του δέρματος, που συχνά προκαλείται από στρες ή μικρούς ερεθισμούς.

Δημιουργεί έναν αυτό-διαιωνιζόμενο κύκλο κνησμού-ξυσίματος.

Ορατά συμπτώματα νευροδερματίτιδας:

Γίνεται να έχω περισσότερους από έναν τύπους δερματίτιδας ταυτόχρονα;

Ναι. Είναι πιθανό, ειδικά σε άτομα με ευαίσθητο δέρμα ή υποκείμενες ανοσολογικές παθήσεις. Για παράδειγμα, η ατοπική δερματίτιδα και η δερματίτιδα εξ επαφής μπορούν να συνυπάρχουν.

Πώς διαγιγνώσκεται κάθε τύπος δερματίτιδας;

Η διάγνωση είναι συνήθως κλινική, βάσει της εμφάνισης και του ιστορικού. Για την αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής μπορεί να χρησιμοποιηθεί τεστ σε μια μικρή περιοχή δέρματος και σπάνια απαιτούνται βιοψίες.

Είναι η δερματίτιδα μεταδοτική;

Όχι. Κανένας από τους προαναφερθέντες τύπους δερματίτιδας δεν είναι μολυσματικός ή μεταδοτικός από άτομο σε άτομο.

Ποιος είναι ο πιο συνηθισμένος τύπος δερματίτιδας;

Η ατοπική δερματίτιδα είναι η πιο συχνή -ειδικά στα παιδιά- αλλά η σμηγματορροϊκή και η δερματίτιδα εξ επαφής είναι επίσης πολύ συχνές στους ενήλικες.

Απαιτούνται διαφορετικές θεραπείες για κάθε τύπο δερματίτιδας;

Ναι. Αν και τα τοπικά κορτικοστεροειδή είναι κοινή θεραπευτική γραμμή σε όλους τους τύπους, η διαχείριση εξαρτάται από την αιτία: αντιμυκητιασικά για τη σμηγματορροϊκή δερματίτιδα, ενυδατικά για την ατοπική δερματίτιδα και αποφυγή αλλεργιογόνων για την δερματίτιδα εξ επαφής.

Η δερματίτιδα δεν είναι μια ενιαία πάθηση. Κάθε τύπος -από την ατοπική και την εξ επαφής έως τη σμηγματορροϊκή και τη δυσιδρωτική- έχει μοναδικές αιτίες, παράγοντες που την προκαλούν και δερματικές εκδηλώσεις. Η αναγνώριση των διακριτών συμπτωμάτων είναι απαραίτητη για τη σωστή θεραπεία και τον μακροπρόθεσμο έλεγχο.

Είτε εμφανίζεται ως κόκκινες με λέπια κηλίδες είτε ως φουσκάλες, η κατανόηση του τύπου της δερματίτιδας που αντιμετωπίζετε είναι το πρώτο βήμα για την αποτελεσματική ανακούφιση και την επούλωση του δέρματος.

Πηγές:
mayoclinic.org
aad.org
cdc.gov
clevelandclinic.org
nhs.uk