Διαβήτης τύπου 5: Τα συμπτώματα της νέας μορφής διαβήτη που αναγνωρίστηκε επισήμως

Αυτή η πρωτοποριακή ταξινόμηση προσθέτει στις αυξανόμενες αποδείξεις ότι ο διαβήτης δεν είναι μια ενιαία ασθένεια.

Σε αντίθεση με τους τύπους 1 και 2 -που προκαλούνται από αυτοάνοσες αντιδράσεις και αντίσταση στην ινσουλίνη αντίστοιχα- ο διαβήτης τύπου 5 έχει τις ρίζες του στον υποσιτισμό της πρώιμης ζωής και παρουσιάζει μοναδικές διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις.

Αυτό το άρθρο παρουσιάζει όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τον διαβήτη τύπου 5, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου με τον οποίο διαφέρει από άλλες μορφές, ποιους επηρεάζει και γιατί η επίσημη αναγνώρισή του είναι ένα σημαντικό βήμα για την αντιμετώπιση του διαβήτη παγκοσμίως.

Ο διαβήτης τύπου 5 (διαβήτης σχετιζόμενος με υποσιτισμό) αναπτύσσεται σε άτομα που παρουσίασαν σοβαρό υποσιτισμό κατά την παιδική ή την εφηβική ηλικία. Αναγνωρίστηκε επίσημα στις αρχές του 2025 από διεθνείς οργανισμούς για τον διαβήτη, δεκαετίες αφότου παρατηρήθηκε για πρώτη φορά σε χώρες του Τρίτου κόσμου και περιοχές με ανεπαρκείς πόρους.

Αυτή η κατάσταση διαφέρει από τον διαβήτη τύπου 1 και τύπου 2 επειδή:

Η βασική αιτία πιστεύεται ότι είναι η εξασθενημένη ανάπτυξη του παγκρέατος και των κυττάρων που παράγουν ινσουλίνη λόγω παρατεταμένου υποσιτισμού πρώιμης ζωής.

Ο διαβήτης τύπου 5 μοιράζεται ορισμένα συμπτώματα με άλλες μορφές, αλλά παρουσιάζει και κάποια μοναδικά:

Επειδή δεν προκαλείται από παχυσαρκία ή αυτοάνοση επίθεση και επειδή οι τυπικές θεραπείες μπορεί να αποτύχουν, η διάγνωση και η διαχείριση απαιτούν εξειδικευμένη κλινική επίγνωση.

Ο διαβήτης τύπου 5 επηρεάζει κυρίως άτομα σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, ειδικά σε περιοχές όπου ο υποσιτισμός στην παιδική ηλικία παραμένει διαδεδομένος. Η Νότια Ασία, η υποσαχάρια Αφρική και τμήματα της Λατινικής Αμερικής επηρεάζονται περισσότερο.

Σε πιο πλούσιες χώρες, η πάθηση σπάνια διαγιγνώσκεται, κυρίως επειδή ο σοβαρός υποσιτισμός στην πρώιμη ζωή είναι ασυνήθιστος και επειδή οι κλινικοί γιατροί συχνά αγνοούν την ύπαρξη της πάθησης.

Αυτή η υπο-αναγνώριση έχει συμβάλει σε λανθασμένη διάγνωση και κακή έκβαση, καθώς οι ασθενείς μπορεί να ταξινομηθούν ως πάσχοντες από διαβήτη τύπου 1 ή τύπου 2, αλλά αποτυγχάνουν να ανταποκριθούν στις συμβατικές θεραπείες.

Η επίσημη αναγνώριση του διαβήτη τύπου 5 από κορυφαίους φορείς υγείας έχει σημαντικές επιπτώσεις:

Αυτή η εξέλιξη σηματοδοτεί μια μακροχρόνια προσπάθεια να συμπεριληφθούν περιθωριοποιημένοι πληθυσμοί στον παγκόσμιο αγώνα κατά του διαβήτη.

Είναι ο διαβήτης τύπου 5 αναστρέψιμος με τη διατροφή;

Όχι εντελώς. Αν και η βελτιωμένη διατροφή μπορεί να υποστηρίξει τη συνολική υγεία και την ευαισθησία στην ινσουλίνη, η βλάβη στο πάγκρεας από τον πρώιμο υποσιτισμό είναι κατά κανόνα μόνιμη. Η θεραπεία επικεντρώνεται στη διαχείριση των συμπτωμάτων και στην μεταβολική υποστήριξη.

Γιατί ονομάζεται διαβήτης τύπου 5;

Το όνομα υιοθετήθηκε για να αντικατοπτρίζει την ξεχωριστή παθοφυσιολογία και τα κλινικά χαρακτηριστικά του, διαχωρίζοντάς τον από τους τύπους 1, 2, 3c και τον διαβήτη κύησης. Αντικαθιστά τις παρωχημένες ετικέτες όπως «διαβήτης με ανεπάρκεια πρωτεΐνης» ή «διαβήτης που ρυθμίζεται από υποσιτισμό».

Μπορεί κάποιος με διαβήτη τύπου 5 να χρησιμοποιήσει την τυπική θεραπεία με ινσουλίνη;

Μερικές φορές. Αλλά πολλοί ασθενείς είναι ανθεκτικοί στην ινσουλίνη παρά το γεγονός ότι είναι λιποβαρείς. Μπορεί να απαιτούν ασυνήθιστα υψηλές δόσεις ή συνδυαστικές θεραπείες. Η εξατομικευμένη διαχείριση είναι απαραίτητη.

Πώς γίνεται η διάγνωση του διαβήτη τύπου 5;

Η διάγνωση περιλαμβάνει τον αποκλεισμό των τύπων 1 και 2, την αξιολόγηση του διατροφικού ιστορικού, του ΔΜΣ, των επιπέδων ινσουλίνης και του C-πεπτιδίου και την κλινική ανταπόκριση στην ινσουλινοθεραπεία. Δεν υπάρχει ενιαίο διαγνωστικό τεστ, επομένως η κλινική ενημέρωση κι ευαισθητοποίηση είναι κρίσιμη.

Είναι ο διαβήτης τύπου 5 μια παγκόσμια ανησυχία για την υγεία;

Ναι, επειδή επηρεάζει δυσανάλογα τους νέους σε φτωχότερες περιοχές. Η αναγνώρισή του είναι το κλειδί για την κάλυψη του διαγνωστικού και θεραπευτικού κενού στην παγκόσμια φροντίδα του διαβήτη.

Ο διαβήτης τύπου 5 είναι μια πρόσφατα αναγνωρισμένη αλλά όχι καινούργια μορφή διαβήτη, που οφείλεται στον υποσιτισμό κατά την πρώιμη ηλικία. Ανατρέπει την υπόθεση ότι ο διαβήτης είναι αποκλειστικά μια ασθένεια ευημερίας και υπογραμμίζει τη σημασία της παγκόσμιας ισότητας στη διάγνωση και τη φροντίδα της υγείας.

Καθώς η ευαισθητοποίηση θα αυξάνεται, οι κατάλληλες στρατηγικές διάγνωσης και διαχείρισης θα γίνονται όλο και πιο διαθέσιμες, προσφέροντας ελπίδα σε αμέτρητα άτομα που, μέχρι τώρα, έμειναν έξω από την παγκόσμια συζήτηση για τον διαβήτη.

Πηγές:
theconversation.com
medscape.com
who.int
idf.org
medicalnewstoday.com

Αυτή η πρωτοποριακή ταξινόμηση προσθέτει στις αυξανόμενες αποδείξεις ότι ο διαβήτης δεν είναι μια ενιαία ασθένεια.

Σε αντίθεση με τους τύπους 1 και 2 -που προκαλούνται από αυτοάνοσες αντιδράσεις και αντίσταση στην ινσουλίνη αντίστοιχα- ο διαβήτης τύπου 5 έχει τις ρίζες του στον υποσιτισμό της πρώιμης ζωής και παρουσιάζει μοναδικές διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις.

Αυτό το άρθρο παρουσιάζει όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τον διαβήτη τύπου 5, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου με τον οποίο διαφέρει από άλλες μορφές, ποιους επηρεάζει και γιατί η επίσημη αναγνώρισή του είναι ένα σημαντικό βήμα για την αντιμετώπιση του διαβήτη παγκοσμίως.

Ο διαβήτης τύπου 5 (διαβήτης σχετιζόμενος με υποσιτισμό) αναπτύσσεται σε άτομα που παρουσίασαν σοβαρό υποσιτισμό κατά την παιδική ή την εφηβική ηλικία. Αναγνωρίστηκε επίσημα στις αρχές του 2025 από διεθνείς οργανισμούς για τον διαβήτη, δεκαετίες αφότου παρατηρήθηκε για πρώτη φορά σε χώρες του Τρίτου κόσμου και περιοχές με ανεπαρκείς πόρους.

Αυτή η κατάσταση διαφέρει από τον διαβήτη τύπου 1 και τύπου 2 επειδή:

Η βασική αιτία πιστεύεται ότι είναι η εξασθενημένη ανάπτυξη του παγκρέατος και των κυττάρων που παράγουν ινσουλίνη λόγω παρατεταμένου υποσιτισμού πρώιμης ζωής.

Ο διαβήτης τύπου 5 μοιράζεται ορισμένα συμπτώματα με άλλες μορφές, αλλά παρουσιάζει και κάποια μοναδικά:

Επειδή δεν προκαλείται από παχυσαρκία ή αυτοάνοση επίθεση και επειδή οι τυπικές θεραπείες μπορεί να αποτύχουν, η διάγνωση και η διαχείριση απαιτούν εξειδικευμένη κλινική επίγνωση.

Ο διαβήτης τύπου 5 επηρεάζει κυρίως άτομα σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, ειδικά σε περιοχές όπου ο υποσιτισμός στην παιδική ηλικία παραμένει διαδεδομένος. Η Νότια Ασία, η υποσαχάρια Αφρική και τμήματα της Λατινικής Αμερικής επηρεάζονται περισσότερο.

Σε πιο πλούσιες χώρες, η πάθηση σπάνια διαγιγνώσκεται, κυρίως επειδή ο σοβαρός υποσιτισμός στην πρώιμη ζωή είναι ασυνήθιστος και επειδή οι κλινικοί γιατροί συχνά αγνοούν την ύπαρξη της πάθησης.

Αυτή η υπο-αναγνώριση έχει συμβάλει σε λανθασμένη διάγνωση και κακή έκβαση, καθώς οι ασθενείς μπορεί να ταξινομηθούν ως πάσχοντες από διαβήτη τύπου 1 ή τύπου 2, αλλά αποτυγχάνουν να ανταποκριθούν στις συμβατικές θεραπείες.

Η επίσημη αναγνώριση του διαβήτη τύπου 5 από κορυφαίους φορείς υγείας έχει σημαντικές επιπτώσεις:

Αυτή η εξέλιξη σηματοδοτεί μια μακροχρόνια προσπάθεια να συμπεριληφθούν περιθωριοποιημένοι πληθυσμοί στον παγκόσμιο αγώνα κατά του διαβήτη.

Είναι ο διαβήτης τύπου 5 αναστρέψιμος με τη διατροφή;

Όχι εντελώς. Αν και η βελτιωμένη διατροφή μπορεί να υποστηρίξει τη συνολική υγεία και την ευαισθησία στην ινσουλίνη, η βλάβη στο πάγκρεας από τον πρώιμο υποσιτισμό είναι κατά κανόνα μόνιμη. Η θεραπεία επικεντρώνεται στη διαχείριση των συμπτωμάτων και στην μεταβολική υποστήριξη.

Γιατί ονομάζεται διαβήτης τύπου 5;

Το όνομα υιοθετήθηκε για να αντικατοπτρίζει την ξεχωριστή παθοφυσιολογία και τα κλινικά χαρακτηριστικά του, διαχωρίζοντάς τον από τους τύπους 1, 2, 3c και τον διαβήτη κύησης. Αντικαθιστά τις παρωχημένες ετικέτες όπως «διαβήτης με ανεπάρκεια πρωτεΐνης» ή «διαβήτης που ρυθμίζεται από υποσιτισμό».

Μπορεί κάποιος με διαβήτη τύπου 5 να χρησιμοποιήσει την τυπική θεραπεία με ινσουλίνη;

Μερικές φορές. Αλλά πολλοί ασθενείς είναι ανθεκτικοί στην ινσουλίνη παρά το γεγονός ότι είναι λιποβαρείς. Μπορεί να απαιτούν ασυνήθιστα υψηλές δόσεις ή συνδυαστικές θεραπείες. Η εξατομικευμένη διαχείριση είναι απαραίτητη.

Πώς γίνεται η διάγνωση του διαβήτη τύπου 5;

Η διάγνωση περιλαμβάνει τον αποκλεισμό των τύπων 1 και 2, την αξιολόγηση του διατροφικού ιστορικού, του ΔΜΣ, των επιπέδων ινσουλίνης και του C-πεπτιδίου και την κλινική ανταπόκριση στην ινσουλινοθεραπεία. Δεν υπάρχει ενιαίο διαγνωστικό τεστ, επομένως η κλινική ενημέρωση κι ευαισθητοποίηση είναι κρίσιμη.

Είναι ο διαβήτης τύπου 5 μια παγκόσμια ανησυχία για την υγεία;

Ναι, επειδή επηρεάζει δυσανάλογα τους νέους σε φτωχότερες περιοχές. Η αναγνώρισή του είναι το κλειδί για την κάλυψη του διαγνωστικού και θεραπευτικού κενού στην παγκόσμια φροντίδα του διαβήτη.

Ο διαβήτης τύπου 5 είναι μια πρόσφατα αναγνωρισμένη αλλά όχι καινούργια μορφή διαβήτη, που οφείλεται στον υποσιτισμό κατά την πρώιμη ηλικία. Ανατρέπει την υπόθεση ότι ο διαβήτης είναι αποκλειστικά μια ασθένεια ευημερίας και υπογραμμίζει τη σημασία της παγκόσμιας ισότητας στη διάγνωση και τη φροντίδα της υγείας.

Καθώς η ευαισθητοποίηση θα αυξάνεται, οι κατάλληλες στρατηγικές διάγνωσης και διαχείρισης θα γίνονται όλο και πιο διαθέσιμες, προσφέροντας ελπίδα σε αμέτρητα άτομα που, μέχρι τώρα, έμειναν έξω από την παγκόσμια συζήτηση για τον διαβήτη.

Πηγές:
theconversation.com
medscape.com
who.int
idf.org
medicalnewstoday.com