Καρκινικοί δείκτες: Πότε η εξέταση αίματος δείχνει καρκίνο

Ενώ ένα πλήρες πάνελ αίματος δεν μπορεί να διαγνώσει οριστικά τον καρκίνο, ορισμένοι δείκτες μπορούν να σημάνουν “καμπανάκι” και να καθοδηγήσουν τους γιατρούς σε περαιτέρω, πιο συγκεκριμένες εξετάσεις.

Αυτό το άρθρο εξηγεί πότε και πώς οι εξετάσεις αίματος μπορεί να αναδείξουν πιθανά σημάδια καρκίνου, τι μπορεί να υποδηλώνει κάθε δείκτης και ποιοι τύποι καρκίνου συνδέονται συνήθως με ανωμαλίες, που εντοπίζονται σε τυπικά και εξειδικευμένα πάνελ αίματος.

Οι τυπικές εξετάσεις αίματος συνήθως δεν μπορούν να επιβεβαιώσουν τον καρκίνο από μόνες τους. Ωστόσο:

Οι γιατροί χρησιμοποιούν αυτές τις πληροφορίες για να καθορίσουν εάν απαιτείται περαιτέρω απεικόνιση, βιοψίες ή εξειδικευμένος έλεγχος.

Δείτε πώς τα στοιχεία ενός Πλήρους Πάνελ Αίματος (Complete Blood Count – CBC) και του Συνολικού Μεταβολικού Πίνακα (Comprehensive Metabolic Panel – CMP) μπορεί να σχετίζονται με την υποψία καρκίνου:

Αυτά τα ευρήματα πρέπει πάντα να ερμηνεύονται σε κλινικό πλαίσιο. Οι περισσότερες ανωμαλίες έχουν πολλαπλές μη καρκινικές αιτίες.

Εκτός από τα γενικά πάνελ αίματος, ορισμένοι καρκινικοί δείκτες μπορούν να ελεγχθούν, όταν υπάρχει υποψία ή στενή παρακολούθηση καρκίνου. Αυτοί περιλαμβάνουν:

Οι καρκινικοί δείκτες ΔΕΝ είναι οριστικοί και γενικά χρησιμοποιούνται, για να συμπληρώσουν τα ευρήματα από απεικόνιση και βιοψία.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Δεν πρέπει ποτέ να κάνετε αυτοδιάγνωση του καρκίνου με βάση μια εξέταση αίματος!

Ωστόσο, οι γιατροί μπορούν να διερευνήσουν περαιτέρω εάν:

Σε τέτοιες περιπτώσεις, η εξέταση αίματος βοηθά να σχηματιστεί μέρος μιας ευρύτερης διαγνωστικής εικόνας, ακολουθούμενη συχνά από αξονικές και μαγνητικές τομογραφίες, σαρώσεις PET ή βιοψίες.

Μπορεί ένα Πλήρες Πάνελ Αίματος (CBC) να ανιχνεύσει όλους τους καρκίνους;

Όχι. Το CBC μπορεί να εγείρει συναγερμό για συγκεκριμένους καρκίνους του αίματος (όπως λευχαιμία), αλλά δεν μπορεί να ανιχνεύσει όλους τους τύπους καρκίνου. Είναι ένα σημείο εκκίνησης, όχι ένα διαγνωστικό εργαλείο.

Ποιοι καρκίνοι είναι πιο πιθανό να εμφανιστούν πρώτα στις εξετάσεις αίματος;

Η λευχαιμία, το λέμφωμα, το πολλαπλό μυέλωμα και άλλοι καρκίνοι που σχετίζονται με το αίμα είναι πιο πιθανό να προκαλέσουν έγκαιρα αισθητές ανωμαλίες στο αίμα.

Πόσο γρήγορα τα αποτελέσματα των εξετάσεων αίματος αντικατοπτρίζουν τον καρκίνο;

Σε ταχέως εξελισσόμενους καρκίνους όπως η οξεία λευχαιμία, αλλαγές μπορεί να εμφανιστούν εντός ημερών. Στους συμπαγείς όγκους, οι δείκτες αίματος μπορεί να μην εμφανιστούν μέχρι τα τελευταία στάδια, ή και καθόλου.

Μπορεί να μην φανεί ο καρκίνος σε μια κανονική εξέταση αίματος;

Ναι, πολλοί καρκίνοι, ειδικά σε πρώιμα στάδια, δεν επηρεάζουν τις εξετάσεις αίματος. Μια φυσιολογική εξέταση αίματος δεν αποκλείει τον καρκίνο.

Οι εξετάσεις αίματος είναι ένα πολύτιμο κομμάτι του παζλ για την ανίχνευση του καρκίνου, αλλά σπάνια είναι ολόκληρη η ιστορία. Μπορούν να αποκαλύψουν ύποπτες τάσεις, δυσλειτουργία οργάνων ή καρκινικούς δείκτες, που καθοδηγούν τους γιατρούς για περαιτέρω εξετάσεις. Ωστόσο, μόνο μια ολοκληρωμένη ιατρική αξιολόγηση, συμπεριλαμβανομένης της απεικόνισης και της βιοψίας (όταν χρειάζεται) μπορεί να επιβεβαιώσει τη διάγνωση καρκίνου.

Εάν η εξέταση αίματος δείχνει ανωμαλίες -ή εάν έχετε επίμονα συμπτώματα- επικοινωνήστε αμέσως με τον γιατρό σας. Η έγκαιρη διερεύνηση σώζει ζωές!

Πηγές:
cancer.org
mayoclinic.org
cancer.gov
ncbi.nlm.nih.gov
labtestsonline.org

Ενώ ένα πλήρες πάνελ αίματος δεν μπορεί να διαγνώσει οριστικά τον καρκίνο, ορισμένοι δείκτες μπορούν να σημάνουν “καμπανάκι” και να καθοδηγήσουν τους γιατρούς σε περαιτέρω, πιο συγκεκριμένες εξετάσεις.

Αυτό το άρθρο εξηγεί πότε και πώς οι εξετάσεις αίματος μπορεί να αναδείξουν πιθανά σημάδια καρκίνου, τι μπορεί να υποδηλώνει κάθε δείκτης και ποιοι τύποι καρκίνου συνδέονται συνήθως με ανωμαλίες, που εντοπίζονται σε τυπικά και εξειδικευμένα πάνελ αίματος.

Οι τυπικές εξετάσεις αίματος συνήθως δεν μπορούν να επιβεβαιώσουν τον καρκίνο από μόνες τους. Ωστόσο:

Οι γιατροί χρησιμοποιούν αυτές τις πληροφορίες για να καθορίσουν εάν απαιτείται περαιτέρω απεικόνιση, βιοψίες ή εξειδικευμένος έλεγχος.

Δείτε πώς τα στοιχεία ενός Πλήρους Πάνελ Αίματος (Complete Blood Count – CBC) και του Συνολικού Μεταβολικού Πίνακα (Comprehensive Metabolic Panel – CMP) μπορεί να σχετίζονται με την υποψία καρκίνου:

Αυτά τα ευρήματα πρέπει πάντα να ερμηνεύονται σε κλινικό πλαίσιο. Οι περισσότερες ανωμαλίες έχουν πολλαπλές μη καρκινικές αιτίες.

Εκτός από τα γενικά πάνελ αίματος, ορισμένοι καρκινικοί δείκτες μπορούν να ελεγχθούν, όταν υπάρχει υποψία ή στενή παρακολούθηση καρκίνου. Αυτοί περιλαμβάνουν:

Οι καρκινικοί δείκτες ΔΕΝ είναι οριστικοί και γενικά χρησιμοποιούνται, για να συμπληρώσουν τα ευρήματα από απεικόνιση και βιοψία.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Δεν πρέπει ποτέ να κάνετε αυτοδιάγνωση του καρκίνου με βάση μια εξέταση αίματος!

Ωστόσο, οι γιατροί μπορούν να διερευνήσουν περαιτέρω εάν:

Σε τέτοιες περιπτώσεις, η εξέταση αίματος βοηθά να σχηματιστεί μέρος μιας ευρύτερης διαγνωστικής εικόνας, ακολουθούμενη συχνά από αξονικές και μαγνητικές τομογραφίες, σαρώσεις PET ή βιοψίες.

Μπορεί ένα Πλήρες Πάνελ Αίματος (CBC) να ανιχνεύσει όλους τους καρκίνους;

Όχι. Το CBC μπορεί να εγείρει συναγερμό για συγκεκριμένους καρκίνους του αίματος (όπως λευχαιμία), αλλά δεν μπορεί να ανιχνεύσει όλους τους τύπους καρκίνου. Είναι ένα σημείο εκκίνησης, όχι ένα διαγνωστικό εργαλείο.

Ποιοι καρκίνοι είναι πιο πιθανό να εμφανιστούν πρώτα στις εξετάσεις αίματος;

Η λευχαιμία, το λέμφωμα, το πολλαπλό μυέλωμα και άλλοι καρκίνοι που σχετίζονται με το αίμα είναι πιο πιθανό να προκαλέσουν έγκαιρα αισθητές ανωμαλίες στο αίμα.

Πόσο γρήγορα τα αποτελέσματα των εξετάσεων αίματος αντικατοπτρίζουν τον καρκίνο;

Σε ταχέως εξελισσόμενους καρκίνους όπως η οξεία λευχαιμία, αλλαγές μπορεί να εμφανιστούν εντός ημερών. Στους συμπαγείς όγκους, οι δείκτες αίματος μπορεί να μην εμφανιστούν μέχρι τα τελευταία στάδια, ή και καθόλου.

Μπορεί να μην φανεί ο καρκίνος σε μια κανονική εξέταση αίματος;

Ναι, πολλοί καρκίνοι, ειδικά σε πρώιμα στάδια, δεν επηρεάζουν τις εξετάσεις αίματος. Μια φυσιολογική εξέταση αίματος δεν αποκλείει τον καρκίνο.

Οι εξετάσεις αίματος είναι ένα πολύτιμο κομμάτι του παζλ για την ανίχνευση του καρκίνου, αλλά σπάνια είναι ολόκληρη η ιστορία. Μπορούν να αποκαλύψουν ύποπτες τάσεις, δυσλειτουργία οργάνων ή καρκινικούς δείκτες, που καθοδηγούν τους γιατρούς για περαιτέρω εξετάσεις. Ωστόσο, μόνο μια ολοκληρωμένη ιατρική αξιολόγηση, συμπεριλαμβανομένης της απεικόνισης και της βιοψίας (όταν χρειάζεται) μπορεί να επιβεβαιώσει τη διάγνωση καρκίνου.

Εάν η εξέταση αίματος δείχνει ανωμαλίες -ή εάν έχετε επίμονα συμπτώματα- επικοινωνήστε αμέσως με τον γιατρό σας. Η έγκαιρη διερεύνηση σώζει ζωές!

Πηγές:
cancer.org
mayoclinic.org
cancer.gov
ncbi.nlm.nih.gov
labtestsonline.org