Ο εγκέφαλος των ανδρών συρρικνώνεται ταχύτερα από των γυναικών: Τι σημαίνει αυτό για το Αλτσχάιμερ

  • Post category:Blog
  • Post last modified:24/10/2025
  • Reading time:7 mins read

Αυτό ρίχνει νέο φως στις διαφορές στην υγεία του εγκεφάλου, οι οποίες σχετίζονται με τα δύο φύλα και στην ευαλωτότητα αντρών και γυναικών σε νευροεκφυλιστικές ασθένειες, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ.

Τα ευρήματα συμβάλλουν στην κατανόηση των επιστημόνων στο γιατί οι άνδρες και οι γυναίκες συχνά βιώνουν διαφορετικά τη γνωστική εξασθένηση, τόσο σε ταχύτητα όσο και σε σοβαρότητα.

Οι ερευνητές ανέλυσαν μαγνητικές τομογραφίες χιλιάδων ενηλίκων ηλικίας μεταξύ 45 και 85 ετών και διαπίστωσαν, ότι οι άνδρες χάνουν όγκο του εγκεφάλου σημαντικά ταχύτερα από τις γυναίκες, ιδιαίτερα σε περιοχές που είναι υπεύθυνες για την μνήμη, την μάθηση και τη συναισθηματική ρύθμιση.

Αυτή η συρρίκνωση του εγκεφάλου επηρεάζει περιοχές όπως ο ιππόκαμπος, η αμυγδαλή και ο μετωπιαίος φλοιός: περιοχές που επηρεάζονται συνήθως στη νόσο Αλτσχάιμερ και σε άλλες μορφές άνοιας.

Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στην PNAS έδειξε ότι, κατά μέσο όρο, ο εγκέφαλος των ανδρών συρρικνώνεται περίπου 1,5 έως 2 φορές ταχύτερα απ’ ό,τι των γυναικών κατά την μέση ηλικία και τα επόμενα χρόνια. Αυτό επιβεβαιώθηκε και αφότου συνυπολογίστηκαν σχετικοί παράγοντες όπως το μέγεθος του σώματος και συνολικές διαφορές στον όγκο του εγκεφάλου.

Οι ερευνητές προτείνουν διάφορους βιολογικούς και παράγοντες του τρόπου ζωής πίσω από αυτόν τον ταχύτερο ρυθμό συρρίκνωσης:

Η νόσος Αλτσχάιμερ επηρεάζει και τα δύο φύλα, αλλά με διαφορετικούς τρόπους. Ενώ οι γυναίκες είναι στατιστικά πιο πιθανό να αναπτύξουν Αλτσχάιμερ, αυτή η νέα έρευνα υποδηλώνει ότι οι άνδρες βιώνουν ταχύτερη γήρανση του εγκεφάλου, η οποία τους προδιαθέτει για πρόωρη γνωστική εξασθένηση, αν και μπορεί να πεθάνουν νωρίτερα από άλλες παθήσεις πριν τα συμπτώματα γίνουν σοβαρά.

Οι ειδικοί καταλήγουν δύο βασικά συμπεράσματα από την μελέτη:

Αυτά τα ευρήματα υπογραμμίζουν τη σημασία των στρατηγικών πρόληψης και θεραπείας για τις νευροεκφυλιστικές ασθένειες, ειδικά με βάση το φύλο.

Η γενετική και η βιολογία παίζουν σημαντικό ρόλο, αλλά οι παράγοντες του τρόπου ζωής επηρεάζουν έντονα την ταχύτητα γήρανσης του εγκεφάλου. Οι νευρολόγοι τονίζουν ότι η υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής για τον εγκέφαλο μπορεί να βοηθήσει στην αντιστάθμιση αυτών των επιπτώσεων:

Η συνεπής τήρηση αυτών των συμπεριφορών μπορεί να μειώσει τη συρρίκνωση του εγκεφάλου και να καθυστερήσει τη γνωστική παρακμή και στα δύο φύλα.

Οδηγεί πάντα η συρρίκνωση του εγκεφάλου σε άνοια;

Όχι. Η συρρίκνωση του εγκεφάλου είναι ένα φυσικό μέρος της γήρανσης, αλλά η υπερβολική ή επιταχυνόμενη ατροφία αυξάνει τον κίνδυνο απώλειας μνήμης και νευροεκφυλιστικών ασθενειών όπως η νόσος Αλτσχάιμερ.

Γιατί οι γυναίκες εξακολουθούν να είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν Αλτσχάιμερ εφόσον ο εγκέφαλός τους συρρικνώνεται πιο αργά;

Οι γυναίκες συνήθως ζουν περισσότερο, δίνοντας στην ασθένεια περισσότερο χρόνο να αναπτυχθεί. Μετά την εμμηνόπαυση, η μείωση των οιστρογόνων αφαιρεί ορισμένους από τους προστατευτικούς μηχανισμούς του εγκεφάλου.

Μπορούν οι άνδρες να επιβραδύνουν τη γήρανση του εγκεφάλου μέσω διατροφής ή άσκησης;

Γιατροί στο σπίτι σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και άλλες περιοχές

Με ένα τηλεφώνημα στο 1151, εξειδικευμένοι ιατροί έρχονται άμεσα στον χώρο σας για ποιοτική φροντίδα χωρίς μετακινήσεις.

Καλέστε στο 1151

Ναι. Η τακτική καρδιαγγειακή άσκηση, η γνωστική εμπλοκή και μια διατροφή πλούσια σε θρεπτικά συστατικά επιβραδύνουν σημαντικά τη γήρανση του εγκεφάλου και βελτιώνουν την ανθεκτικότητα έναντι της παρακμής.

Υπάρχει διαφορά στον τρόπο με τον οποίο εκδηλώνεται η νόσος Αλτσχάιμερ στους άνδρες και τις γυναίκες;

Ναι. Οι άνδρες συχνά εμφανίζουν περισσότερα συμπτώματα συμπεριφοράς και γλώσσας, ενώ οι γυναίκες τείνουν να βιώνουν μεγαλύτερη απώλεια μνήμης και ταχύτερη εξέλιξη μόλις διαγνωστούν.

Αναπτύσσονται νέες θεραπείες για να στοχεύσουν τη συρρίκνωση του εγκεφάλου;

Η τρέχουσα έρευνα επικεντρώνεται σε αντιφλεγμονώδεις και ορμονικές θεραπείες, καθώς και σε πρώιμες παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής, οι οποίες διατηρούν τον όγκο του εγκεφάλου και καθυστερούν την ατροφία.

Η ανακάλυψη ότι ο εγκέφαλος των ανδρών συρρικνώνεται ταχύτερα από των γυναικών προσφέρει νέα στοιχεία για τους βιολογικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες που διαμορφώνουν την υγεία του εγκεφάλου. Οι γυναίκες παραμένουν πιο επιρρεπείς στη νόσο Αλτσχάιμερ λόγω μακροζωίας, αλλά ο ταχύτερος ρυθμός ατροφίας του εγκεφάλου στους άνδρες υπογραμμίζει την ανάγκη για έγκαιρες -βασισμένες στο φύλο- στρατηγικές πρόληψης.

Πηγές:
nature.com
sciencealert.com
alz.org
harvard.edu

Αυτό ρίχνει νέο φως στις διαφορές στην υγεία του εγκεφάλου, οι οποίες σχετίζονται με τα δύο φύλα και στην ευαλωτότητα αντρών και γυναικών σε νευροεκφυλιστικές ασθένειες, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ.

Τα ευρήματα συμβάλλουν στην κατανόηση των επιστημόνων στο γιατί οι άνδρες και οι γυναίκες συχνά βιώνουν διαφορετικά τη γνωστική εξασθένηση, τόσο σε ταχύτητα όσο και σε σοβαρότητα.

Οι ερευνητές ανέλυσαν μαγνητικές τομογραφίες χιλιάδων ενηλίκων ηλικίας μεταξύ 45 και 85 ετών και διαπίστωσαν, ότι οι άνδρες χάνουν όγκο του εγκεφάλου σημαντικά ταχύτερα από τις γυναίκες, ιδιαίτερα σε περιοχές που είναι υπεύθυνες για την μνήμη, την μάθηση και τη συναισθηματική ρύθμιση.

Αυτή η συρρίκνωση του εγκεφάλου επηρεάζει περιοχές όπως ο ιππόκαμπος, η αμυγδαλή και ο μετωπιαίος φλοιός: περιοχές που επηρεάζονται συνήθως στη νόσο Αλτσχάιμερ και σε άλλες μορφές άνοιας.

Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στην PNAS έδειξε ότι, κατά μέσο όρο, ο εγκέφαλος των ανδρών συρρικνώνεται περίπου 1,5 έως 2 φορές ταχύτερα απ’ ό,τι των γυναικών κατά την μέση ηλικία και τα επόμενα χρόνια. Αυτό επιβεβαιώθηκε και αφότου συνυπολογίστηκαν σχετικοί παράγοντες όπως το μέγεθος του σώματος και συνολικές διαφορές στον όγκο του εγκεφάλου.

Οι ερευνητές προτείνουν διάφορους βιολογικούς και παράγοντες του τρόπου ζωής πίσω από αυτόν τον ταχύτερο ρυθμό συρρίκνωσης:

Η νόσος Αλτσχάιμερ επηρεάζει και τα δύο φύλα, αλλά με διαφορετικούς τρόπους. Ενώ οι γυναίκες είναι στατιστικά πιο πιθανό να αναπτύξουν Αλτσχάιμερ, αυτή η νέα έρευνα υποδηλώνει ότι οι άνδρες βιώνουν ταχύτερη γήρανση του εγκεφάλου, η οποία τους προδιαθέτει για πρόωρη γνωστική εξασθένηση, αν και μπορεί να πεθάνουν νωρίτερα από άλλες παθήσεις πριν τα συμπτώματα γίνουν σοβαρά.

Οι ειδικοί καταλήγουν δύο βασικά συμπεράσματα από την μελέτη:

Αυτά τα ευρήματα υπογραμμίζουν τη σημασία των στρατηγικών πρόληψης και θεραπείας για τις νευροεκφυλιστικές ασθένειες, ειδικά με βάση το φύλο.

Η γενετική και η βιολογία παίζουν σημαντικό ρόλο, αλλά οι παράγοντες του τρόπου ζωής επηρεάζουν έντονα την ταχύτητα γήρανσης του εγκεφάλου. Οι νευρολόγοι τονίζουν ότι η υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής για τον εγκέφαλο μπορεί να βοηθήσει στην αντιστάθμιση αυτών των επιπτώσεων:

Η συνεπής τήρηση αυτών των συμπεριφορών μπορεί να μειώσει τη συρρίκνωση του εγκεφάλου και να καθυστερήσει τη γνωστική παρακμή και στα δύο φύλα.

Οδηγεί πάντα η συρρίκνωση του εγκεφάλου σε άνοια;

Όχι. Η συρρίκνωση του εγκεφάλου είναι ένα φυσικό μέρος της γήρανσης, αλλά η υπερβολική ή επιταχυνόμενη ατροφία αυξάνει τον κίνδυνο απώλειας μνήμης και νευροεκφυλιστικών ασθενειών όπως η νόσος Αλτσχάιμερ.

Γιατί οι γυναίκες εξακολουθούν να είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν Αλτσχάιμερ εφόσον ο εγκέφαλός τους συρρικνώνεται πιο αργά;

Οι γυναίκες συνήθως ζουν περισσότερο, δίνοντας στην ασθένεια περισσότερο χρόνο να αναπτυχθεί. Μετά την εμμηνόπαυση, η μείωση των οιστρογόνων αφαιρεί ορισμένους από τους προστατευτικούς μηχανισμούς του εγκεφάλου.

Μπορούν οι άνδρες να επιβραδύνουν τη γήρανση του εγκεφάλου μέσω διατροφής ή άσκησης;

Ναι. Η τακτική καρδιαγγειακή άσκηση, η γνωστική εμπλοκή και μια διατροφή πλούσια σε θρεπτικά συστατικά επιβραδύνουν σημαντικά τη γήρανση του εγκεφάλου και βελτιώνουν την ανθεκτικότητα έναντι της παρακμής.

Υπάρχει διαφορά στον τρόπο με τον οποίο εκδηλώνεται η νόσος Αλτσχάιμερ στους άνδρες και τις γυναίκες;

Ναι. Οι άνδρες συχνά εμφανίζουν περισσότερα συμπτώματα συμπεριφοράς και γλώσσας, ενώ οι γυναίκες τείνουν να βιώνουν μεγαλύτερη απώλεια μνήμης και ταχύτερη εξέλιξη μόλις διαγνωστούν.

Αναπτύσσονται νέες θεραπείες για να στοχεύσουν τη συρρίκνωση του εγκεφάλου;

Η τρέχουσα έρευνα επικεντρώνεται σε αντιφλεγμονώδεις και ορμονικές θεραπείες, καθώς και σε πρώιμες παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής, οι οποίες διατηρούν τον όγκο του εγκεφάλου και καθυστερούν την ατροφία.

Η ανακάλυψη ότι ο εγκέφαλος των ανδρών συρρικνώνεται ταχύτερα από των γυναικών προσφέρει νέα στοιχεία για τους βιολογικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες που διαμορφώνουν την υγεία του εγκεφάλου. Οι γυναίκες παραμένουν πιο επιρρεπείς στη νόσο Αλτσχάιμερ λόγω μακροζωίας, αλλά ο ταχύτερος ρυθμός ατροφίας του εγκεφάλου στους άνδρες υπογραμμίζει την ανάγκη για έγκαιρες -βασισμένες στο φύλο- στρατηγικές πρόληψης.

Πηγές:
nature.com
sciencealert.com
alz.org
harvard.edu