Τι πρέπει να κάνετε αν μπει στα μάτια σας άμμος ή καπνός από τσιγάρο

Η είσοδος ξένου σώματος στο μάτι είναι ίσως ο συχνότερος τραυματισμός και το καλοκαίρι είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με δραστηριότητες στην παραλία, που αυξάνουν τον κίνδυνο. Άμμος, σκόνη, σωματίδια που αιωρούνται στο νερό μπορεί εύκολα να μπουν στο μάτι αν φυσήξει αέρας ή στη διάρκεια δραστηριοτήτων όπως το κολύμπι. Οι τραυματισμοί αυτοί κυμαίνονται από ήπιους έως πιο σοβαρούς και μπορεί να αντιμετωπισθούν με απλά μέτρα ή να χρειασθούν φροντίδα από έναν ειδικό.

Οι τραυματισμοί από πρόσκρουση (π.χ. με αθλητικό εξοπλισμό όπως η μπάλα από τις ρακέτες ή με άλλο αντικείμενο λόγω μιας απότομης κίνησης) επίσης είναι συχνοί. Όπως και οι ερεθισμοί των ματιών από την επαφή τους με το αλάτι της θάλασσας ή με το αντηλιακό, αλλά και οι βλάβες όπως η φωτοκερατίτιδα (έγκαυμα στον κερατοειδή χιτώνα του ματιού) από την πολύωρη έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία (UV) του ηλίου χωρίς καλής ποιότητας προστατευτικά γυαλιά ηλίου.

«Οι πιθανοί τραυματισμοί των ματιών έχουν ποικίλες μορφές, κάθε μία από τις οποίες έχει το δικό της επίπεδο κινδύνου. Κάποιοι είναι ήπιοι και επουλώνονται γρήγορα, ενώ άλλοι χρειάζονται επείγουσα ιατρική φροντίδα. Οι εκδορές (γρατζουνιές) στον κερατοειδή, π.χ., είναι εξαιρετικά επώδυνες και μπορεί να προκληθούν ακόμα και από την άμμο, αν ο πάσχων τρίψει το μάτι του επειδή τον ενοχλεί. Αν εξάλλου δεν αφαιρεθεί σωστά ένας κόκκος που μπαίνει στο μάτι, μπορεί να προκαλέσει λοίμωξη στο μάτι. Οι δε τραυματισμοί από πρόσκρουση μπορεί να προκαλέσουν από μώλωπα (μελανιά) μέχρι αιμορραγία και κατάγματα στα οστά του οφθαλμικού κόγχου», αναφέρει ο δρ Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος, MD, Χειρουργός-Οφθαλμίατρος, καθηγητής Οφθαλμολογίας του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης.

Αν μπει στο μάτι σας ξένο σώμα (π.χ. άμμος, σκόνη, σκουπιδάκι κ.λπ.):

Αν μπει στο μάτι σας καπνός από τσιγάρο (συμβατικό ή ηλεκτρονικό):

Αν εκτεθούν τα μάτια σας στο θαλασσινό νερό ή σε αντηλιακό:

Αυτό μπορεί να ακούγεται παράδοξο όταν ο ερεθισμός προκαλείται από το αλάτι στο θαλασσινό νερό, γιατί και ο φυσιολογικός ορός περιέχει αλάτι (χλωριούχο νάτριο). Ωστόσο η περιεκτικότητά του είναι χαμηλή (κάτω από 1%) ενώ το θαλασσινό νερό έχει σχεδόν τετραπλάσια.

Αν κτυπήσετε στο μάτι με μία μπάλα (π.χ. την ώρα που παίζετε ρακέτες):

Να έχετε το νου σας για τυχόν σοβαρά συμπτώματα, όπως αλλαγές στην όραση, επίμονο πόνο ή οποιαδήποτε αλλαγή στην εμφάνιση του ματιού. Αν παρουσιάσετε κάποιο από αυτά, επικοινωνήστε ξανά, δίχως καθυστέρηση, με τον οφθαλμίατρό σας.

Αν παρουσιάσετε ξαφνικά συμπτώματα εγκαύματος στο μάτι (φωτοκερατίτιδα):

Η φωτοκερατίτιδα συνήθως εκδηλώνεται και στα δύο μάτια, που παρουσιάζουν πόνο, κοκκίνισμα (των ματιών και των βλεφάρων), μειωμένη όραση, έντονο δάκρυσμα, αίσθημα ότι έχει μπει άμμος στα μάτια, πρήξιμο των βλεφάρων ή/και μεγάλη ευαισθησία στο φως.

Συνήθως χρειάζονται 24 έως 72 ώρες για να υποχωρήσουν τα συμπτώματα, εφόσον δεν υπάρξει άλλη έκθεση στην UV. Μπορεί να χρειαστείτε τεχνητά δάκρυα και κάποιο παυσίπονο χάπι. Ακόμα κι αν τα συμπτώματά σας είναι ήπια, συμβουλευθείτε τον οφθαλμίατρό σας. Μπορεί να χρειασθείτε τοπική αντιβιοτική αγωγή (π.χ. με σταγόνες). Αν συνήθως φοράτε φακούς επαφής, να τους αποφύγετε έως ότου υποχωρήσουν εντελώς τα συμπτώματά σας.

«Οι τραυματισμοί των ματιών στην παραλία είναι συχνοί, αλλά η πρόληψή τους εύκολη. Να φοράτε πάντοτε καλής ποιότητας γυαλιά ηλίου στην ξηρά και προστατευτικά αθλητικά γυαλιά μέσα στο νερό, ειδικά αν κάνετε μακροβούτια. Να είστε επίσης εξαιρετικά προσεκτικοί τώρα τον Αύγουστο που αρχίζουν τα μελτέμια, διότι εύκολα μπορεί να εξωθήσουν άμμο, σκόνη ή και τον καπνό των τσιγάρων στα μάτια σας. Φροντίστε, τέλος, να είστε καλά ενυδατωμένοι, ώστε να παράγουν τα μάτια σας άφθονα δάκρυα, τα οποία δημιουργούν μια προστατευτική στοιβάδα πάνω τους», καταλήγει ο κ. Κανελλόπουλος.

Η είσοδος ξένου σώματος στο μάτι είναι ίσως ο συχνότερος τραυματισμός και το καλοκαίρι είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με δραστηριότητες στην παραλία, που αυξάνουν τον κίνδυνο. Άμμος, σκόνη, σωματίδια που αιωρούνται στο νερό μπορεί εύκολα να μπουν στο μάτι αν φυσήξει αέρας ή στη διάρκεια δραστηριοτήτων όπως το κολύμπι. Οι τραυματισμοί αυτοί κυμαίνονται από ήπιους έως πιο σοβαρούς και μπορεί να αντιμετωπισθούν με απλά μέτρα ή να χρειασθούν φροντίδα από έναν ειδικό.

Οι τραυματισμοί από πρόσκρουση (π.χ. με αθλητικό εξοπλισμό όπως η μπάλα από τις ρακέτες ή με άλλο αντικείμενο λόγω μιας απότομης κίνησης) επίσης είναι συχνοί. Όπως και οι ερεθισμοί των ματιών από την επαφή τους με το αλάτι της θάλασσας ή με το αντηλιακό, αλλά και οι βλάβες όπως η φωτοκερατίτιδα (έγκαυμα στον κερατοειδή χιτώνα του ματιού) από την πολύωρη έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία (UV) του ηλίου χωρίς καλής ποιότητας προστατευτικά γυαλιά ηλίου.

«Οι πιθανοί τραυματισμοί των ματιών έχουν ποικίλες μορφές, κάθε μία από τις οποίες έχει το δικό της επίπεδο κινδύνου. Κάποιοι είναι ήπιοι και επουλώνονται γρήγορα, ενώ άλλοι χρειάζονται επείγουσα ιατρική φροντίδα. Οι εκδορές (γρατζουνιές) στον κερατοειδή, π.χ., είναι εξαιρετικά επώδυνες και μπορεί να προκληθούν ακόμα και από την άμμο, αν ο πάσχων τρίψει το μάτι του επειδή τον ενοχλεί. Αν εξάλλου δεν αφαιρεθεί σωστά ένας κόκκος που μπαίνει στο μάτι, μπορεί να προκαλέσει λοίμωξη στο μάτι. Οι δε τραυματισμοί από πρόσκρουση μπορεί να προκαλέσουν από μώλωπα (μελανιά) μέχρι αιμορραγία και κατάγματα στα οστά του οφθαλμικού κόγχου», αναφέρει ο δρ Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος, MD, Χειρουργός-Οφθαλμίατρος, καθηγητής Οφθαλμολογίας του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης.

Αν μπει στο μάτι σας ξένο σώμα (π.χ. άμμος, σκόνη, σκουπιδάκι κ.λπ.):

Αν μπει στο μάτι σας καπνός από τσιγάρο (συμβατικό ή ηλεκτρονικό):

Αν εκτεθούν τα μάτια σας στο θαλασσινό νερό ή σε αντηλιακό:

Αυτό μπορεί να ακούγεται παράδοξο όταν ο ερεθισμός προκαλείται από το αλάτι στο θαλασσινό νερό, γιατί και ο φυσιολογικός ορός περιέχει αλάτι (χλωριούχο νάτριο). Ωστόσο η περιεκτικότητά του είναι χαμηλή (κάτω από 1%) ενώ το θαλασσινό νερό έχει σχεδόν τετραπλάσια.

Αν κτυπήσετε στο μάτι με μία μπάλα (π.χ. την ώρα που παίζετε ρακέτες):

Να έχετε το νου σας για τυχόν σοβαρά συμπτώματα, όπως αλλαγές στην όραση, επίμονο πόνο ή οποιαδήποτε αλλαγή στην εμφάνιση του ματιού. Αν παρουσιάσετε κάποιο από αυτά, επικοινωνήστε ξανά, δίχως καθυστέρηση, με τον οφθαλμίατρό σας.

Αν παρουσιάσετε ξαφνικά συμπτώματα εγκαύματος στο μάτι (φωτοκερατίτιδα):

Η φωτοκερατίτιδα συνήθως εκδηλώνεται και στα δύο μάτια, που παρουσιάζουν πόνο, κοκκίνισμα (των ματιών και των βλεφάρων), μειωμένη όραση, έντονο δάκρυσμα, αίσθημα ότι έχει μπει άμμος στα μάτια, πρήξιμο των βλεφάρων ή/και μεγάλη ευαισθησία στο φως.

Συνήθως χρειάζονται 24 έως 72 ώρες για να υποχωρήσουν τα συμπτώματα, εφόσον δεν υπάρξει άλλη έκθεση στην UV. Μπορεί να χρειαστείτε τεχνητά δάκρυα και κάποιο παυσίπονο χάπι. Ακόμα κι αν τα συμπτώματά σας είναι ήπια, συμβουλευθείτε τον οφθαλμίατρό σας. Μπορεί να χρειασθείτε τοπική αντιβιοτική αγωγή (π.χ. με σταγόνες). Αν συνήθως φοράτε φακούς επαφής, να τους αποφύγετε έως ότου υποχωρήσουν εντελώς τα συμπτώματά σας.

«Οι τραυματισμοί των ματιών στην παραλία είναι συχνοί, αλλά η πρόληψή τους εύκολη. Να φοράτε πάντοτε καλής ποιότητας γυαλιά ηλίου στην ξηρά και προστατευτικά αθλητικά γυαλιά μέσα στο νερό, ειδικά αν κάνετε μακροβούτια. Να είστε επίσης εξαιρετικά προσεκτικοί τώρα τον Αύγουστο που αρχίζουν τα μελτέμια, διότι εύκολα μπορεί να εξωθήσουν άμμο, σκόνη ή και τον καπνό των τσιγάρων στα μάτια σας. Φροντίστε, τέλος, να είστε καλά ενυδατωμένοι, ώστε να παράγουν τα μάτια σας άφθονα δάκρυα, τα οποία δημιουργούν μια προστατευτική στοιβάδα πάνω τους», καταλήγει ο κ. Κανελλόπουλος.