Τραυματισμοί σε δρομική προπόνηση: Πώς να τους αποφύγετε και πώς να τους αντιμετωπίσετε

Γράφει ο Αριστοτέλης Κούρτης, Ορθοπαιδικός Επιστημονικός Συνεργάτης, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών

Αλλά το να διακοπεί η προπόνηση λόγω τραυματισμού είναι το τελευταίο που θα ήθελε ο κάθε δρομέας. Όταν υπάρχει ενόχληση ή ευαισθησία, όπως για παράδειγμα μία δυσκαμψία στους οπίσθιους μηριαίους ή μια γοναλγία, είναι δύσκολο να καταλάβουμε τι ακριβώς συμβαίνει και τι το προκαλεί.

Περίπου το 60% των δρομέων θα αντιμετωπίσουν αρκετά σοβαρό τραυματισμό ούτως ώστε να τους αναγκάσει να σταματήσουν τις προπονήσεις για αρκετές εβδομάδες ή μήνες.

Ένας σημαντικότατος παράγοντας για να αποφευχθούν τραυματισμοί κατά τις δρομικές προπονήσεις είναι τα κατάλληλα δρομικά παπούτσια. Τα σωστά δρομικά παπούτσια είναι ο σημαντικότερος προστατευτικός εξοπλισμός των δρομέων προς αποφυγή τραυματισμού, άρα το να επιλέξουμε το κατάλληλο δρομικό παπούτσι είναι πάρα πολύ σημαντικό. Επίσης, πολύ σημαντικό είναι το να ακολουθούμε κατάλληλο πρόγραμμα προπονήσεων, όγκου προπονήσεων, να πραγματοποιούμε σωστή αποκατάσταση, πρόγραμμα ενδυνάμωσης και διατάσεων ούτως ώστε να αποφύγουμε πιθανούς τραυματισμούς.

Οι τραυματισμοί κατά τις δρομικές προπονήσεις μπορεί να είναι είτε οξείς είτε χρόνιοι (λόγω καταπόνησης και υπέρχρησης) αλλά και οι δύο αυτές κατηγορίες τραυματισμών πρέπει να αντιμετωπίζονται την κατάλληλη χρονική περίοδο ούτως ώστε να υπάρχει το βέλτιστο αποτέλεσμα.

Οι απότομοι τραυματισμοί μερικές φορές είναι αποτέλεσμα υψηλής βίας τραύματος. Αυτοί συμπεριλαμβάνουν κατάγματα, διαστρέμματα και μυϊκές θλάσεις. Η άμεση αντιμετώπιση περιλαμβάνει ακινητοποίηση του σκέλους, παγοθεραπεία, αποφόρτιση. Κανείς πρέπει να λαμβάνει σοβαρά υπ’όψιν έντονα οιδήματα ή επίμονο οξύ άλγος. Στην περίπτωση που ο αθλητής δε δύναται να κάνει χρήση του τραυματισμένου σκέλους ή περιγράφει ρήξη συνδέσμου ή μυός ή εξάρθρημα άρθρωσης θα πρέπει να αναζητήσει άμεσα ιατρική περίθαλψη.

Οι τραυματισμοί λόγω υπέρχρησης είναι λόγω χαμηλής έντασης και συχνότητας καταπόνησης συνήθως συνεπεία λάθους τεχνικής για μεγάλο χρονικό διάστημα. Είναι οι πιο συχνοί τραυματισμοί αυτού του είδους για τους δρομείς, πολλοί είναι οι παράγοντες που παίζουν ρόλο και οδηγούν σε σύνδρομα υπέρχρησης.

Αυτοί περιλαμβάνουν:

Από τους ανωτέρω παράγοντες η απότομη αύξηση των προπονήσεων είναι η πιο συχνή αιτία τραυματισμών.

Συχνά οι δρομείς νιώθουν πως είναι σε εξαιρετική φόρμα και άλλες πως είναι τόσο καταπονημένοι, που δεν μπορούν να αποδώσουν και νιώθουν επίπονο άλγος. Είτε νιώθετε πολύ καταπονημένοι, είτε έχετε ήπια ευαισθησία σε κάποιο μέρος του σώματός σας ο πιο απλός τρόπος για να βελτιωθούν τα συμπτώματα είναι ο περιορισμός της καταπόνησης μειώνοντας την ένταση και τη διάρκεια των προπονήσεων ακούγοντας το σώμα σας (ανάλογα τον πόνο). Μερικές φορές αυτό μπορεί να σημαίνει πλήρης διακοπή της δρομικής προπόνησης ή απλά μείωση της έντασης αρχικά στο 50% και ανάλογα τα συμπτώματα προοδευτική αύξηση ή ελάττωση των εντάσεων και των αποστάσεων.

Άλλοι τρόποι για θεραπεία των τραυματισμών από υπέρχρησης είναι:

Θα πρέπει να ενημερώσετε τον γιατρό σας ή τον φυσικοθεραπευτή σας αν το άλγος επιμένει παρότι έχετε μειώσει την προπόνηση και αν αυτό επιμένει πάνω από δύο εβδομάδες ή βελτιώνεται με ξεκούραση και υποτροπιάζει όταν επανέρχεστε στις δρομικές προπονήσεις.

Στόχος είναι να υπάρξει ένα θεραπευτικό πλάνο ούτως ώστε ο εκάστοτε αθλητής να επανέλθει το ταχύτερο δυνατό και με ασφάλεια στις προπονητικές του υποχρεώσεις.

Το πρώτο σύμπτωμα της πελματιαίας απονευρωσίτιδας είναι πόνος στο πέλμα του άκρου ποδός από την πτέρνα μέχρι τα δάχτυλα. Είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο τις πρώτες πρωινές ώρες και όταν έχετε παραμείνει σε καθεστηκυία στάση για παρατεταμένο χρονικό διάστημα. Αυτή η ευαισθησία μπορεί να είναι παρούσα και στην έναρξη κάθε δρομικής προπόνησης αλλά μπορεί να εκφραστεί και αργότερα μέσα στην προπόνηση.

Οι πιο συχνές αιτίες είναι οι εξής:

Αντιμετώπιση:

Η καλύτερη μέθοδος για να αποφευχθεί η πελματιαία απονευρωσίτιδα είναι οι διατάσεις. Μπορούμε να κάνουμε διατάσεις στην πελματιαία απονεύρωση με foam roller και ειδικό πρόγραμμα διατάσεων πελματιαίας απονεύρωσης.

Η τενοντίτιδα του αχιλλείου τένοντα χαρακτηρίζεται από πόνο κατά τη διάρκεια της δρομικής προπόνησης, κατά τη διάρκεια προπόνησης σε ανηφόρες ή στις σκάλες ή κατά τη διάρκεια απότομης αλλαγής κατεύθυνσης. Το άλγος μπορεί να είναι πιο έντονο τις πρωινές ώρες και στα πρώτα βήματα όταν σηκωνόμαστε από καθεστηκυία στάση ή στον ύπνο μας. Αυτό συμβαίνει επειδή οι γαστροκνήμιοι μυς παθαίνουν βράχυνση όταν βρισκόμαστε σε στάση ύπνου.

Πρώτες αιτίες:

Αντιμετώπιση τενοντίτιδας του αχιλλείου:

Στην πάθηση αυτή το άλγος είναι προοδευτικά αυξανόμενο και επικεντρώνεται πέριξ της επιγονατίδας. Ο πόνος αυξάνει όταν κάνουμε βαθύ κάθισμα και κατά την άνοδο και κάθοδο σε κλίμακα. Η δυσκαμψία στο γόνατο ύστερα από παρατεταμένη καθεστηκυία στάση είναι επίσης ένα σύμπτωμα αυτής της παθολογίας.

Πιο συχνές αιτίες του γόνατος του δρομέα είναι:

Θεραπεία χονδροπάθειας επιγονατίδας:

Ο τραυματισμός αυτός χαρακτηρίζεται από πόνο στην έξω επιφάνεια του γόνατος και του ισχίου κατά τη διάρκεια δρομικής προπόνησης ακόμα και κατά την βάδιση. Ο δρομέας μπορεί να βιώσει άλγος στην έξω επιφάνεια του μηρού. Το άλγος μπορεί να είναι παρόν και σε δρομικές προπονήσεις με αργό ρυθμό, σε προπονήσεις σε ανηφόρες ή κατά την άνοδο και κάθοδο της κλίμακας.

Πιο συχνή αιτία τραυματισμού της λαγονοκνημιαίας ταινίας είναι:

Θεραπεία για το σύνδρομο της λαγονοκνημιαίας ταινίας:

Η περιοστίτιδα της κνήμης είναι οξύ άλγος στην πρόσθια επιφάνειας της κνήμης κατά τη δρομική προπόνηση. Το άλγος αρχικά εκδηλώνεται μετά από δρομική προπόνηση αλλά προοδευτικά επιδεινώνεται σε επίμονο οξύ άλγος στην περιοχή. Αν συνεχίζετε να έχετε πόνο πρέπει να επισκεφτείτε τον γιατρό σας.

Οι πιο συχνές αιτίες επώδυνης κνήμης είναι:

Θεραπεία συνδρόμου επώδυνης κνήμης:

Τα κατάγματα εκ κοπώσεως θα προκαλέσουν επίμονο άλγος κυρίως στην πρόσθια επιφάνεια της κνήμης αλλά μερικές φορές στο πόδι, το ισχίο, το μηρό ή τη λεκάνη. Οι αιτίες και η αντιμετώπιση του κατάγματος εκ κοπώσεως είναι αντίστοιχα με αυτά του συνδρόμου επώδυνης κνήμης. Ωστόσο επειδή τα κατάγματα εκ κοπώσεως είναι πολύ πιο σοβαρά απ’ ότι της επώδυνης κνήμης χρήζουν σοβαρής αντιμετώπισης. Σε μερικούς δρομείς μπορεί να χρειαστεί να ακινητοποιηθεί το σκέλος σε περιπατητική μπότα ή να κάνουν χρήση βακτηριών (ανάλογα την εντόπιση του κατάγματος) μέχρι το κάταγμα εκ κοπώσεως να πορρωθεί. Επίσης μερικές φορές χρειάζεται χειρουργική αντιμετώπιση του κατάγματος αν αυτό είναι αρκετά σοβαρό ή σε μια περιοχή υψηλού κινδύνου (όπως το μηριαίο οστό). Η προπόνηση όσον αφορά το καρδιοαναπνευστικό μας σύστημα πρέπει να επικεντρώνεται σε δραστηριότητες χωρίς να καταπονείται το τραυματισμένο σκέλος όπως η κολύμβηση (όταν αυτό είναι δυνατόν). Η καλύτερη προσέγγιση για να αποφευχθεί το κάταγμα εκ κοπώσεως είναι η κατάλληλη προπόνηση (πρόγραμμα από προπονητή), κατάλληλη χρήση δρομικού υποδήματος, ανανέωση αυτού, να μην αυξάνουμε απότομα τις εντάσεις και τις αποστάσεις των δρομικών προπονήσεων και αν μην τρέχουμε μεγάλες αποστάσεις σε σκληρές επιφάνειες. Ο γιατρός σας θα πρέπει να σας εκτιμήσει άμεσα αν υποψιάζεστε κάταγμα εκ κοπώσεως κατά τη διάρκεια προπόνησής σας και να δώσει κατάλληλες οδηγίες όπου χρειάζεται.

Διαβάστε περισσότερα άρθρα για θέματα που αφορούν την υγείας σας, εδώ.

Αριστοτέλης Κούρτης, Ορθοπαιδικός Επιστημονικός Συνεργάτης, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών

Γράφει ο Αριστοτέλης Κούρτης, Ορθοπαιδικός Επιστημονικός Συνεργάτης, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών

Αλλά το να διακοπεί η προπόνηση λόγω τραυματισμού είναι το τελευταίο που θα ήθελε ο κάθε δρομέας. Όταν υπάρχει ενόχληση ή ευαισθησία, όπως για παράδειγμα μία δυσκαμψία στους οπίσθιους μηριαίους ή μια γοναλγία, είναι δύσκολο να καταλάβουμε τι ακριβώς συμβαίνει και τι το προκαλεί.

Περίπου το 60% των δρομέων θα αντιμετωπίσουν αρκετά σοβαρό τραυματισμό ούτως ώστε να τους αναγκάσει να σταματήσουν τις προπονήσεις για αρκετές εβδομάδες ή μήνες.

Ένας σημαντικότατος παράγοντας για να αποφευχθούν τραυματισμοί κατά τις δρομικές προπονήσεις είναι τα κατάλληλα δρομικά παπούτσια. Τα σωστά δρομικά παπούτσια είναι ο σημαντικότερος προστατευτικός εξοπλισμός των δρομέων προς αποφυγή τραυματισμού, άρα το να επιλέξουμε το κατάλληλο δρομικό παπούτσι είναι πάρα πολύ σημαντικό. Επίσης, πολύ σημαντικό είναι το να ακολουθούμε κατάλληλο πρόγραμμα προπονήσεων, όγκου προπονήσεων, να πραγματοποιούμε σωστή αποκατάσταση, πρόγραμμα ενδυνάμωσης και διατάσεων ούτως ώστε να αποφύγουμε πιθανούς τραυματισμούς.

Οι τραυματισμοί κατά τις δρομικές προπονήσεις μπορεί να είναι είτε οξείς είτε χρόνιοι (λόγω καταπόνησης και υπέρχρησης) αλλά και οι δύο αυτές κατηγορίες τραυματισμών πρέπει να αντιμετωπίζονται την κατάλληλη χρονική περίοδο ούτως ώστε να υπάρχει το βέλτιστο αποτέλεσμα.

Οι απότομοι τραυματισμοί μερικές φορές είναι αποτέλεσμα υψηλής βίας τραύματος. Αυτοί συμπεριλαμβάνουν κατάγματα, διαστρέμματα και μυϊκές θλάσεις. Η άμεση αντιμετώπιση περιλαμβάνει ακινητοποίηση του σκέλους, παγοθεραπεία, αποφόρτιση. Κανείς πρέπει να λαμβάνει σοβαρά υπ’όψιν έντονα οιδήματα ή επίμονο οξύ άλγος. Στην περίπτωση που ο αθλητής δε δύναται να κάνει χρήση του τραυματισμένου σκέλους ή περιγράφει ρήξη συνδέσμου ή μυός ή εξάρθρημα άρθρωσης θα πρέπει να αναζητήσει άμεσα ιατρική περίθαλψη.

Οι τραυματισμοί λόγω υπέρχρησης είναι λόγω χαμηλής έντασης και συχνότητας καταπόνησης συνήθως συνεπεία λάθους τεχνικής για μεγάλο χρονικό διάστημα. Είναι οι πιο συχνοί τραυματισμοί αυτού του είδους για τους δρομείς, πολλοί είναι οι παράγοντες που παίζουν ρόλο και οδηγούν σε σύνδρομα υπέρχρησης.

Αυτοί περιλαμβάνουν:

Από τους ανωτέρω παράγοντες η απότομη αύξηση των προπονήσεων είναι η πιο συχνή αιτία τραυματισμών.

Συχνά οι δρομείς νιώθουν πως είναι σε εξαιρετική φόρμα και άλλες πως είναι τόσο καταπονημένοι, που δεν μπορούν να αποδώσουν και νιώθουν επίπονο άλγος. Είτε νιώθετε πολύ καταπονημένοι, είτε έχετε ήπια ευαισθησία σε κάποιο μέρος του σώματός σας ο πιο απλός τρόπος για να βελτιωθούν τα συμπτώματα είναι ο περιορισμός της καταπόνησης μειώνοντας την ένταση και τη διάρκεια των προπονήσεων ακούγοντας το σώμα σας (ανάλογα τον πόνο). Μερικές φορές αυτό μπορεί να σημαίνει πλήρης διακοπή της δρομικής προπόνησης ή απλά μείωση της έντασης αρχικά στο 50% και ανάλογα τα συμπτώματα προοδευτική αύξηση ή ελάττωση των εντάσεων και των αποστάσεων.

Άλλοι τρόποι για θεραπεία των τραυματισμών από υπέρχρησης είναι:

Θα πρέπει να ενημερώσετε τον γιατρό σας ή τον φυσικοθεραπευτή σας αν το άλγος επιμένει παρότι έχετε μειώσει την προπόνηση και αν αυτό επιμένει πάνω από δύο εβδομάδες ή βελτιώνεται με ξεκούραση και υποτροπιάζει όταν επανέρχεστε στις δρομικές προπονήσεις.

Στόχος είναι να υπάρξει ένα θεραπευτικό πλάνο ούτως ώστε ο εκάστοτε αθλητής να επανέλθει το ταχύτερο δυνατό και με ασφάλεια στις προπονητικές του υποχρεώσεις.

Το πρώτο σύμπτωμα της πελματιαίας απονευρωσίτιδας είναι πόνος στο πέλμα του άκρου ποδός από την πτέρνα μέχρι τα δάχτυλα. Είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο τις πρώτες πρωινές ώρες και όταν έχετε παραμείνει σε καθεστηκυία στάση για παρατεταμένο χρονικό διάστημα. Αυτή η ευαισθησία μπορεί να είναι παρούσα και στην έναρξη κάθε δρομικής προπόνησης αλλά μπορεί να εκφραστεί και αργότερα μέσα στην προπόνηση.

Οι πιο συχνές αιτίες είναι οι εξής:

Αντιμετώπιση:

Η καλύτερη μέθοδος για να αποφευχθεί η πελματιαία απονευρωσίτιδα είναι οι διατάσεις. Μπορούμε να κάνουμε διατάσεις στην πελματιαία απονεύρωση με foam roller και ειδικό πρόγραμμα διατάσεων πελματιαίας απονεύρωσης.

Η τενοντίτιδα του αχιλλείου τένοντα χαρακτηρίζεται από πόνο κατά τη διάρκεια της δρομικής προπόνησης, κατά τη διάρκεια προπόνησης σε ανηφόρες ή στις σκάλες ή κατά τη διάρκεια απότομης αλλαγής κατεύθυνσης. Το άλγος μπορεί να είναι πιο έντονο τις πρωινές ώρες και στα πρώτα βήματα όταν σηκωνόμαστε από καθεστηκυία στάση ή στον ύπνο μας. Αυτό συμβαίνει επειδή οι γαστροκνήμιοι μυς παθαίνουν βράχυνση όταν βρισκόμαστε σε στάση ύπνου.

Πρώτες αιτίες:

Αντιμετώπιση τενοντίτιδας του αχιλλείου:

Στην πάθηση αυτή το άλγος είναι προοδευτικά αυξανόμενο και επικεντρώνεται πέριξ της επιγονατίδας. Ο πόνος αυξάνει όταν κάνουμε βαθύ κάθισμα και κατά την άνοδο και κάθοδο σε κλίμακα. Η δυσκαμψία στο γόνατο ύστερα από παρατεταμένη καθεστηκυία στάση είναι επίσης ένα σύμπτωμα αυτής της παθολογίας.

Πιο συχνές αιτίες του γόνατος του δρομέα είναι:

Θεραπεία χονδροπάθειας επιγονατίδας:

Ο τραυματισμός αυτός χαρακτηρίζεται από πόνο στην έξω επιφάνεια του γόνατος και του ισχίου κατά τη διάρκεια δρομικής προπόνησης ακόμα και κατά την βάδιση. Ο δρομέας μπορεί να βιώσει άλγος στην έξω επιφάνεια του μηρού. Το άλγος μπορεί να είναι παρόν και σε δρομικές προπονήσεις με αργό ρυθμό, σε προπονήσεις σε ανηφόρες ή κατά την άνοδο και κάθοδο της κλίμακας.

Πιο συχνή αιτία τραυματισμού της λαγονοκνημιαίας ταινίας είναι:

Θεραπεία για το σύνδρομο της λαγονοκνημιαίας ταινίας:

Η περιοστίτιδα της κνήμης είναι οξύ άλγος στην πρόσθια επιφάνειας της κνήμης κατά τη δρομική προπόνηση. Το άλγος αρχικά εκδηλώνεται μετά από δρομική προπόνηση αλλά προοδευτικά επιδεινώνεται σε επίμονο οξύ άλγος στην περιοχή. Αν συνεχίζετε να έχετε πόνο πρέπει να επισκεφτείτε τον γιατρό σας.

Οι πιο συχνές αιτίες επώδυνης κνήμης είναι:

Θεραπεία συνδρόμου επώδυνης κνήμης:

Τα κατάγματα εκ κοπώσεως θα προκαλέσουν επίμονο άλγος κυρίως στην πρόσθια επιφάνεια της κνήμης αλλά μερικές φορές στο πόδι, το ισχίο, το μηρό ή τη λεκάνη. Οι αιτίες και η αντιμετώπιση του κατάγματος εκ κοπώσεως είναι αντίστοιχα με αυτά του συνδρόμου επώδυνης κνήμης. Ωστόσο επειδή τα κατάγματα εκ κοπώσεως είναι πολύ πιο σοβαρά απ’ ότι της επώδυνης κνήμης χρήζουν σοβαρής αντιμετώπισης. Σε μερικούς δρομείς μπορεί να χρειαστεί να ακινητοποιηθεί το σκέλος σε περιπατητική μπότα ή να κάνουν χρήση βακτηριών (ανάλογα την εντόπιση του κατάγματος) μέχρι το κάταγμα εκ κοπώσεως να πορρωθεί. Επίσης μερικές φορές χρειάζεται χειρουργική αντιμετώπιση του κατάγματος αν αυτό είναι αρκετά σοβαρό ή σε μια περιοχή υψηλού κινδύνου (όπως το μηριαίο οστό). Η προπόνηση όσον αφορά το καρδιοαναπνευστικό μας σύστημα πρέπει να επικεντρώνεται σε δραστηριότητες χωρίς να καταπονείται το τραυματισμένο σκέλος όπως η κολύμβηση (όταν αυτό είναι δυνατόν). Η καλύτερη προσέγγιση για να αποφευχθεί το κάταγμα εκ κοπώσεως είναι η κατάλληλη προπόνηση (πρόγραμμα από προπονητή), κατάλληλη χρήση δρομικού υποδήματος, ανανέωση αυτού, να μην αυξάνουμε απότομα τις εντάσεις και τις αποστάσεις των δρομικών προπονήσεων και αν μην τρέχουμε μεγάλες αποστάσεις σε σκληρές επιφάνειες. Ο γιατρός σας θα πρέπει να σας εκτιμήσει άμεσα αν υποψιάζεστε κάταγμα εκ κοπώσεως κατά τη διάρκεια προπόνησής σας και να δώσει κατάλληλες οδηγίες όπου χρειάζεται.

Διαβάστε περισσότερα άρθρα για θέματα που αφορούν την υγείας σας, εδώ.

Αριστοτέλης Κούρτης, Ορθοπαιδικός Επιστημονικός Συνεργάτης, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών