Ευερέθιστο έντερο (σπαστική κολίτιδα): Συμπτώματα, αίτια και αντιμετώπιση

Αν και όχι απειλητική για τη ζωή, η σπαστική κολίτιδα μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα ζωής λόγω επίμονης κοιλιακής δυσφορίας και απρόβλεπτων εντερικών συνηθειών.

Αυτό το άρθρο εξηγεί τι είναι το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, πώς διαφέρει από άλλες πεπτικές παθήσεις, ποια συμπτώματα πρέπει να αναζητήσετε και πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί μέσω διατροφής, τρόπου ζωής και ιατρικών θεραπειών.

Ναι, η σπαστική κολίτιδα είναι ένας παλαιότερος όρος για το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ), μια χρόνια πάθηση που επηρεάζει την λειτουργία του παχέος εντέρου χωρίς ορατά σημάδια φλεγμονής ή δομικής βλάβης.

Το ΣΕΕ ταξινομείται ως λειτουργική διαταραχή του εντέρου. Αυτό σημαίνει ότι το πρόβλημα έγκειται στον τρόπο λειτουργίας του πεπτικού συστήματος και όχι σε δομικές ανωμαλίες. Ο όρος «σπαστική» (κολίτιδα) αναφέρεται σε ακανόνιστες συσπάσεις του παχέος εντέρου, οι οποίες συμβάλλουν σε συμπτώματα όπως φούσκωμα, κράμπες και αλλαγές στις εντερικές συνήθειες.

Το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου συνήθως διαγιγνώσκεται όταν τα συμπτώματα:

Το ΣΕΕ δεν είναι το ίδιο με τη φλεγμονώδη νόσο του εντέρου (ΦΕΝ) και δεν προκαλεί βλάβη στο κόλον.

Τα συμπτώματα του ΣΕΕ ποικίλλουν σημαντικά, αλλά περιστρέφονται γύρω από διαταραχές στις κενώσεις και την κοιλιακή άνεση.

Τα συνηθισμένα σημάδια σπαστικής κολίτιδας περιλαμβάνουν:

Τα συμπτώματα συχνά επιδεινώνονται μετά το φαγητό και βελτιώνονται μετά την αφόδευση. Το στρες και ορισμένες τροφές μπορεί να προκαλέσουν επεισόδια.

Η ακριβής αιτία είναι άγνωστη, αλλά πιστεύεται ότι το ΣΕΕ προκύπτει από έναν συνδυασμό δυσλειτουργίας του άξονα εντέρου-εγκεφάλου, αλλοιωμένης κινητικότητας του εντέρου και αυξημένης σπλαχνικής ευαισθησίας.

Στους αιτιακούς παράγοντες περιλαμβάνονται:

Το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου διαγιγνώσκεται με βάση τα κλινικά συμπτώματα και τα λεγόμενα «κριτήρια Ρώμης IV», αφότου πρώτα αποκλειστούν άλλες γαστρεντερικές παθήσεις.

Βασικά διαγνωστικά χαρακτηριστικά:

Κάποιες εξετάσεις χρησιμοποιούνται για τον αποκλεισμό άλλων παθήσεων, όπως:

Τα διαγνωστικά εργαλεία περιλαμβάνουν εξετάσεις αίματος, ανάλυση κοπράνων και -μερικές φορές- κολονοσκόπηση, ειδικά σε ηλικιωμένους ενήλικες ή όταν υπάρχουν προειδοποιητικά σημάδια.

Δεν υπάρχει θεραπεία για το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ), αλλά η ανακούφιση των συμπτωμάτων είναι εφικτή μέσω εξατομικευμένων θεραπευτικών σχεδίων, που συνδυάζουν διατροφή, αλλαγές στον τρόπο ζωής και φαρμακευτική αγωγή.

Αποτελεσματικές στρατηγικές διαχείρισης:

Διατροφικές προσαρμογές

Αλλαγές στον τρόπο ζωής

Φάρμακα

Τα θεραπευτικά σχέδια θα πρέπει να εξατομικεύονται με βάση τον υποτύπο του ΣΕΕ (IBS). Αυτός προσδιορίζεται από το βασικό χαρακτηριστικό της νόσου στον κάθε ασθενή: δυσκοιλιότητα (IBS-C), διάρροια (IBS-D) ή ανάμεικτα συμπτώματα (IBS-M).

Είναι το ΣΕΕ επικίνδυνο; Συνδέεται με τον καρκίνο του παχέος εντέρου;

Όχι. Το ΣΕΕ δεν αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου, ούτε προκαλεί μόνιμη βλάβη στα έντερα, αν και μπορεί να επηρεάσει σοβαρά την ποιότητα ζωής.

Μπορεί το στρες από μόνο του να προκαλέσει συμπτώματα ΣΕΕ;

Το στρες δεν προκαλεί Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ), αλλά μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα λόγω των επιδράσεών του στον άξονα εντέρου-εγκεφάλου και στην κινητικότητα του εντέρου.

Είναι η σπαστική κολίτιδα το ίδιο με τη φλεγμονώδη νόσο του εντέρου (ΦΝΕ);

Όχι. Η ΦΝΕ (όπως η νόσος του Crohn ή η ελκώδης κολίτιδα) περιλαμβάνει χρόνια φλεγμονή και δομική βλάβη, ενώ το ΣΕΕ όχι.

Μπορούν τα προβιοτικά να βοηθήσουν με τα συμπτώματα του ΣΕΕ;

Ορισμένα προβιοτικά στελέχη (π.χ., Bifidobacterium infantis) μπορεί να βελτιώσουν το φούσκωμα και τη συχνότητα των κενώσεων, αλλά τα αποτελέσματα ποικίλλουν.

Πότε πρέπει να δω γιατρό σχετικά με τα συμπτώματα του ΣΕΕ;

Ζητήστε ιατρική αξιολόγηση εάν εμφανίσετε ανεξήγητη απώλεια βάρους, αιμορραγία, νυχτερινά συμπτώματα ή εάν είστε άνω των 50 ετών και εμφανίσετε πρόσφατα συμπτώματα.

Η σπαστική κολίτιδα (Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου) είναι μια χρόνια πάθηση, που επηρεάζει τη συμπεριφορά του εντέρου, όχι τη δομή του. Αν και δεν είναι επικίνδυνη κατάσταση, μπορεί να είναι πολύ ενοχλητική χωρίς την κατάλληλη αντιμετώπιση.

Πηγές:
mayoclinic.org
nhs.uk
clevelandclinic.org
cdc.gov

Αν και όχι απειλητική για τη ζωή, η σπαστική κολίτιδα μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα ζωής λόγω επίμονης κοιλιακής δυσφορίας και απρόβλεπτων εντερικών συνηθειών.

Αυτό το άρθρο εξηγεί τι είναι το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, πώς διαφέρει από άλλες πεπτικές παθήσεις, ποια συμπτώματα πρέπει να αναζητήσετε και πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί μέσω διατροφής, τρόπου ζωής και ιατρικών θεραπειών.

Ναι, η σπαστική κολίτιδα είναι ένας παλαιότερος όρος για το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ), μια χρόνια πάθηση που επηρεάζει την λειτουργία του παχέος εντέρου χωρίς ορατά σημάδια φλεγμονής ή δομικής βλάβης.

Το ΣΕΕ ταξινομείται ως λειτουργική διαταραχή του εντέρου. Αυτό σημαίνει ότι το πρόβλημα έγκειται στον τρόπο λειτουργίας του πεπτικού συστήματος και όχι σε δομικές ανωμαλίες. Ο όρος «σπαστική» (κολίτιδα) αναφέρεται σε ακανόνιστες συσπάσεις του παχέος εντέρου, οι οποίες συμβάλλουν σε συμπτώματα όπως φούσκωμα, κράμπες και αλλαγές στις εντερικές συνήθειες.

Το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου συνήθως διαγιγνώσκεται όταν τα συμπτώματα:

Το ΣΕΕ δεν είναι το ίδιο με τη φλεγμονώδη νόσο του εντέρου (ΦΕΝ) και δεν προκαλεί βλάβη στο κόλον.

Τα συμπτώματα του ΣΕΕ ποικίλλουν σημαντικά, αλλά περιστρέφονται γύρω από διαταραχές στις κενώσεις και την κοιλιακή άνεση.

Τα συνηθισμένα σημάδια σπαστικής κολίτιδας περιλαμβάνουν:

Τα συμπτώματα συχνά επιδεινώνονται μετά το φαγητό και βελτιώνονται μετά την αφόδευση. Το στρες και ορισμένες τροφές μπορεί να προκαλέσουν επεισόδια.

Η ακριβής αιτία είναι άγνωστη, αλλά πιστεύεται ότι το ΣΕΕ προκύπτει από έναν συνδυασμό δυσλειτουργίας του άξονα εντέρου-εγκεφάλου, αλλοιωμένης κινητικότητας του εντέρου και αυξημένης σπλαχνικής ευαισθησίας.

Στους αιτιακούς παράγοντες περιλαμβάνονται:

Το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου διαγιγνώσκεται με βάση τα κλινικά συμπτώματα και τα λεγόμενα «κριτήρια Ρώμης IV», αφότου πρώτα αποκλειστούν άλλες γαστρεντερικές παθήσεις.

Βασικά διαγνωστικά χαρακτηριστικά:

Κάποιες εξετάσεις χρησιμοποιούνται για τον αποκλεισμό άλλων παθήσεων, όπως:

Τα διαγνωστικά εργαλεία περιλαμβάνουν εξετάσεις αίματος, ανάλυση κοπράνων και -μερικές φορές- κολονοσκόπηση, ειδικά σε ηλικιωμένους ενήλικες ή όταν υπάρχουν προειδοποιητικά σημάδια.

Δεν υπάρχει θεραπεία για το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ), αλλά η ανακούφιση των συμπτωμάτων είναι εφικτή μέσω εξατομικευμένων θεραπευτικών σχεδίων, που συνδυάζουν διατροφή, αλλαγές στον τρόπο ζωής και φαρμακευτική αγωγή.

Αποτελεσματικές στρατηγικές διαχείρισης:

Διατροφικές προσαρμογές

Αλλαγές στον τρόπο ζωής

Φάρμακα

Τα θεραπευτικά σχέδια θα πρέπει να εξατομικεύονται με βάση τον υποτύπο του ΣΕΕ (IBS). Αυτός προσδιορίζεται από το βασικό χαρακτηριστικό της νόσου στον κάθε ασθενή: δυσκοιλιότητα (IBS-C), διάρροια (IBS-D) ή ανάμεικτα συμπτώματα (IBS-M).

Είναι το ΣΕΕ επικίνδυνο; Συνδέεται με τον καρκίνο του παχέος εντέρου;

Όχι. Το ΣΕΕ δεν αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου, ούτε προκαλεί μόνιμη βλάβη στα έντερα, αν και μπορεί να επηρεάσει σοβαρά την ποιότητα ζωής.

Μπορεί το στρες από μόνο του να προκαλέσει συμπτώματα ΣΕΕ;

Το στρες δεν προκαλεί Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ), αλλά μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα λόγω των επιδράσεών του στον άξονα εντέρου-εγκεφάλου και στην κινητικότητα του εντέρου.

Είναι η σπαστική κολίτιδα το ίδιο με τη φλεγμονώδη νόσο του εντέρου (ΦΝΕ);

Όχι. Η ΦΝΕ (όπως η νόσος του Crohn ή η ελκώδης κολίτιδα) περιλαμβάνει χρόνια φλεγμονή και δομική βλάβη, ενώ το ΣΕΕ όχι.

Μπορούν τα προβιοτικά να βοηθήσουν με τα συμπτώματα του ΣΕΕ;

Ορισμένα προβιοτικά στελέχη (π.χ., Bifidobacterium infantis) μπορεί να βελτιώσουν το φούσκωμα και τη συχνότητα των κενώσεων, αλλά τα αποτελέσματα ποικίλλουν.

Πότε πρέπει να δω γιατρό σχετικά με τα συμπτώματα του ΣΕΕ;

Ζητήστε ιατρική αξιολόγηση εάν εμφανίσετε ανεξήγητη απώλεια βάρους, αιμορραγία, νυχτερινά συμπτώματα ή εάν είστε άνω των 50 ετών και εμφανίσετε πρόσφατα συμπτώματα.

Η σπαστική κολίτιδα (Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου) είναι μια χρόνια πάθηση, που επηρεάζει τη συμπεριφορά του εντέρου, όχι τη δομή του. Αν και δεν είναι επικίνδυνη κατάσταση, μπορεί να είναι πολύ ενοχλητική χωρίς την κατάλληλη αντιμετώπιση.

Πηγές:
mayoclinic.org
nhs.uk
clevelandclinic.org
cdc.gov