Ο ύπνος στο απόλυτο σκοτάδι κάνει καλό στην καρδιά – Δείτε γιατί

  • Post category:Blog
  • Post last modified:04/12/2025
  • Reading time:9 mins read
You are currently viewing Ο ύπνος στο απόλυτο σκοτάδι κάνει καλό στην καρδιά – Δείτε γιατί

Μια νέα μελέτη υποδηλώνει τώρα ότι αυτή η αλλαγή στο περιβάλλον μας μπορεί να έχει ένα σοβαρό κόστος: η αυξημένη έκθεση σε τεχνητό φως τη νύχτα συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων.

Αν και απαιτούνται περισσότερες μελέτες, για να κατανοηθούν όλοι οι εμπλεκόμενοι μηχανισμοί, τα στοιχεία δείχνουν ένα σαφές μήνυμα: η προστασία του φυσικού σκότους μπορεί να είναι πιο σημαντική για την υγεία της καρδιάς απ’ ό,τι νομίζαμε κάποτε.

Οι ερευνητές εξέτασαν μακροπρόθεσμα δεδομένα από ενήλικες, που εκτέθηκαν σε ποικίλα επίπεδα τεχνητού φωτός τη νύχτα: από εξωτερικές πηγές όπως φώτα δρόμου και φωτισμό κτιρίων, καθώς και εσωτερικό φως από οθόνες και οικιακές συσκευές.

Όσοι είχαν υψηλότερα επίπεδα έκθεσης είχαν σημαντικά αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, συμπεριλαμβανομένης καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού επεισοδίου. Ο κίνδυνος παρέμεινε αυξημένος ακόμη και αφότου συνυπολογίστηκαν σχετικές παράμετροι όπως η ηλικία, το κάπνισμα, η αρτηριακή πίεση, η χοληστερόλη και η κοινωνικοοικονομική κατάσταση.

Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο JAMA Network Open, ενισχύει προηγούμενα παρόμοια ευρήματα, ότι το νυχτερινό φως διαταράσσει τους βιολογικούς ρυθμούς και τις μεταβολικές οδούς, που είναι θεμελιώδεις για την καρδιαγγειακή υγεία.

Το τεχνητό φως τη νύχτα κάνει πολύ περισσότερα από το να δυσκολεύει τον ύπνο. Μπορεί να διαταράξει πολλαπλά συστήματα που βασίζονται στον φυσικό κύκλο ημέρας-νύχτας.

1. Διαταραχή του κιρκάδιου ρυθμού

Το ανθρώπινο σώμα είναι σχεδιασμένο να ακολουθεί έναν 24ωρο ρυθμό, με το σκοτάδι να δίνει σήμα στον εγκέφαλο να παράγει μελατονίνη, μια ορμόνη που ρυθμίζει τον ύπνο και υποστηρίζει την καρδιαγγειακή λειτουργία. Η έκθεση στο φως, ειδικά τα μπλε και λευκά μήκη κύματος, καταστέλλει την μελατονίνη, μετατοπίζοντας το εσωτερικό ρολόι του σώματος.

Ένας διαταραγμένος κιρκάδιος ρυθμός μπορεί να επηρεάσει:

Με την πάροδο του χρόνου, αυτές οι διαταραχές μπορεί να συμβάλλουν στο χρόνιο καρδιαγγειακό στρες.

2. Μειωμένη ποιότητα ύπνου

Η έκθεση στο φως τη νύχτα συχνά οδηγεί σε:

Ο κακός ύπνος από μόνος του συνδέεται με υπέρταση, αντίσταση στην ινσουλίνη και υψηλότερο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων.

3. Μεταβολικές επιδράσεις

Το τεχνητό φως τη νύχτα μπορεί επίσης να επηρεάσει τη ρύθμιση της γλυκόζης και τον μεταβολισμό του λίπους. Αυτές οι μεταβολικές αλλαγές μπορούν να αυξήσουν την πιθανότητα αύξησης βάρους, διαβήτη και σχετικών καρδιαγγειακών επιπλοκών.

4. Αυξημένη συμπαθητική νευρική δραστηριότητα

Το φως τη νύχτα μπορεί να ενεργοποιήσει το σύστημα «μάχης ή φυγής» του σώματος, αυξάνοντας τον καρδιακό ρυθμό και την αρτηριακή πίεση, όταν το σώμα θα έπρεπε να βρίσκεται σε κατάσταση αποκατάστασης.

Και οι δύο τύποι επηρεάζουν την υγεία, αλλά με διαφορετικούς τρόπους.

Εξωτερικό φως

Ο εξωτερικός φωτισμός (φώτα του δρόμου, διαφημιστικές πινακίδες, προβολείς κτιρίων, φωτισμός οχημάτων) συμβάλλει στην λεγόμενη φωτορύπανση. Ακόμα και όταν βρίσκεται σε εσωτερικούς χώρους, αυτό το φως μπορεί να εισέλθει στα υπνοδωμάτια μέσω παραθύρων και κουρτινών, επηρεάζοντας ανεπαίσθητα τη βιολογία του ύπνου.

Όσοι ζουν σε έντονα φωτισμένες αστικές γειτονιές έχουν συχνά την υψηλότερη έκθεση.

Φως εσωτερικού χώρου

Οι πηγές φωτός εσωτερικού χώρου περιλαμβάνουν:

Ενώ οι οθόνες παρέχουν τα ισχυρότερα μήκη κύματος μπλε φωτός, ακόμη και ο ζεστός φωτισμός εσωτερικού χώρου μπορεί να μειώσει τα επίπεδα μελατονίνης, όταν χρησιμοποιείται αργά το βράδυ.

Για άτομα που ήδη διατρέχουν κίνδυνο καρδιακών παθήσεων, η μείωση της έκθεσης στο φως τη νύχτα μπορεί να είναι ιδιαίτερα προστατευτική.

Η προστασία του φυσικού σκότους δεν απαιτεί ριζικές αλλαγές στον τρόπο ζωής, μόνο συνειδητές προσαρμογές:

1. Περιορίστε τις οθόνες πριν τον ύπνο

Στόχος είναι να σταματήσετε να χρησιμοποιείτε τηλέφωνα, tablet και υπολογιστές τουλάχιστον μία ώρα πριν τον ύπνο. Εάν η χρήση οθόνης είναι απαραίτητη, η ενεργοποίηση λειτουργιών νυχτερινής χρήσης ή μείωσης του μπλε φωτός μπορεί να βοηθήσει.

2. Μειώστε τον φωτισμό εσωτερικού χώρου το βράδυ

Η αντικατάσταση του έντονου φωτισμού οροφής με απαλό, ζεστό φως ενθαρρύνει την παραγωγή μελατονίνης.

Αυτές οι μικρές αλλαγές μπορούν να μειώσουν σημαντικά την έκθεση στο φως τη νύχτα.

3. Διατηρήστε το υπνοδωμάτιο απαλλαγμένο από συσκευές

Γιατροί στο σπίτι σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και άλλες περιοχές

Με ένα τηλεφώνημα στο 1151, εξειδικευμένοι ιατροί έρχονται άμεσα στον χώρο σας για ποιοτική φροντίδα χωρίς μετακινήσεις.

Καλέστε στο 1151

Η αφαίρεση τηλεοράσεων, οθονών υπολογιστών και ηλεκτρονικών συσκευών βοηθά στη διατήρηση του σκοταδιού.

4. Χρησιμοποιήστε κόκκινα ή κεχριμπαρένια νυχτερινά φώτα, εάν χρειάζεται

Αυτά τα μήκη κύματος έχουν μικρότερη επίδραση στους κιρκαδικούς ρυθμούς.

5. Διατηρήστε ένα σταθερό πρόγραμμα ύπνου

Το να πηγαίνετε για ύπνο και να ξυπνάτε την ίδια ώρα κάθε μέρα βοηθά στην ενίσχυση της κιρκαδικής σταθερότητας.

Είναι πραγματικά επικίνδυνο το τεχνητό φως τη νύχτα;

Όχι βραχυπρόθεσμα. Αλλά η χρόνια έκθεση στο φως τη νύχτα σχετίζεται με υψηλότερους κινδύνους καρδιαγγειακών και μεταβολικών παθήσεων.

Είναι το μπλε φως χειρότερο από άλλους τύπους;

Τα μπλε και λευκά μήκη κύματος καταστέλλουν την μελατονίνη πιο έντονα, καθιστώντας τα πιο επιβλαβή μακροπρόθεσμα.

Επηρεάζει την υγεία ο ύπνος με την τηλεόραση ανοιχτή;

Ναι. Ακόμα και τα χαμηλά επίπεδα φωτός μπορούν να επηρεάσουν την ποιότητα του ύπνου και τον κιρκάδιο ρυθμό.

Μπορεί η βελτίωση του σκότους στην κρεβατοκάμαρα να μειώσει τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων;

Μπορεί να βοηθήσει, ειδικά για άτομα με υψηλή έκθεση στο νυχτερινό φως ή κακά πρότυπα ύπνου.

Το τεχνητό φως τη νύχτα είναι μια σύγχρονη ευκολία, αλλά και μια σύγχρονη απειλή για την υγεία. Νέα μελέτη παρέχει αδιάσειστα στοιχεία, ότι η υψηλότερη έκθεση αυξάνει τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων, πιθανώς μέσω ενός συνδυασμού κιρκαδικής διαταραχής, κακού ύπνου και μεταβολικού στρες.

Πηγές:
healthline.com
heart.org
clevelandclinic.org
mayoclinic.org

Μια νέα μελέτη υποδηλώνει τώρα ότι αυτή η αλλαγή στο περιβάλλον μας μπορεί να έχει ένα σοβαρό κόστος: η αυξημένη έκθεση σε τεχνητό φως τη νύχτα συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων.

Αν και απαιτούνται περισσότερες μελέτες, για να κατανοηθούν όλοι οι εμπλεκόμενοι μηχανισμοί, τα στοιχεία δείχνουν ένα σαφές μήνυμα: η προστασία του φυσικού σκότους μπορεί να είναι πιο σημαντική για την υγεία της καρδιάς απ’ ό,τι νομίζαμε κάποτε.

Οι ερευνητές εξέτασαν μακροπρόθεσμα δεδομένα από ενήλικες, που εκτέθηκαν σε ποικίλα επίπεδα τεχνητού φωτός τη νύχτα: από εξωτερικές πηγές όπως φώτα δρόμου και φωτισμό κτιρίων, καθώς και εσωτερικό φως από οθόνες και οικιακές συσκευές.

Όσοι είχαν υψηλότερα επίπεδα έκθεσης είχαν σημαντικά αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, συμπεριλαμβανομένης καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού επεισοδίου. Ο κίνδυνος παρέμεινε αυξημένος ακόμη και αφότου συνυπολογίστηκαν σχετικές παράμετροι όπως η ηλικία, το κάπνισμα, η αρτηριακή πίεση, η χοληστερόλη και η κοινωνικοοικονομική κατάσταση.

Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο JAMA Network Open, ενισχύει προηγούμενα παρόμοια ευρήματα, ότι το νυχτερινό φως διαταράσσει τους βιολογικούς ρυθμούς και τις μεταβολικές οδούς, που είναι θεμελιώδεις για την καρδιαγγειακή υγεία.

Το τεχνητό φως τη νύχτα κάνει πολύ περισσότερα από το να δυσκολεύει τον ύπνο. Μπορεί να διαταράξει πολλαπλά συστήματα που βασίζονται στον φυσικό κύκλο ημέρας-νύχτας.

1. Διαταραχή του κιρκάδιου ρυθμού

Το ανθρώπινο σώμα είναι σχεδιασμένο να ακολουθεί έναν 24ωρο ρυθμό, με το σκοτάδι να δίνει σήμα στον εγκέφαλο να παράγει μελατονίνη, μια ορμόνη που ρυθμίζει τον ύπνο και υποστηρίζει την καρδιαγγειακή λειτουργία. Η έκθεση στο φως, ειδικά τα μπλε και λευκά μήκη κύματος, καταστέλλει την μελατονίνη, μετατοπίζοντας το εσωτερικό ρολόι του σώματος.

Ένας διαταραγμένος κιρκάδιος ρυθμός μπορεί να επηρεάσει:

Με την πάροδο του χρόνου, αυτές οι διαταραχές μπορεί να συμβάλλουν στο χρόνιο καρδιαγγειακό στρες.

2. Μειωμένη ποιότητα ύπνου

Η έκθεση στο φως τη νύχτα συχνά οδηγεί σε:

Ο κακός ύπνος από μόνος του συνδέεται με υπέρταση, αντίσταση στην ινσουλίνη και υψηλότερο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων.

3. Μεταβολικές επιδράσεις

Το τεχνητό φως τη νύχτα μπορεί επίσης να επηρεάσει τη ρύθμιση της γλυκόζης και τον μεταβολισμό του λίπους. Αυτές οι μεταβολικές αλλαγές μπορούν να αυξήσουν την πιθανότητα αύξησης βάρους, διαβήτη και σχετικών καρδιαγγειακών επιπλοκών.

4. Αυξημένη συμπαθητική νευρική δραστηριότητα

Το φως τη νύχτα μπορεί να ενεργοποιήσει το σύστημα «μάχης ή φυγής» του σώματος, αυξάνοντας τον καρδιακό ρυθμό και την αρτηριακή πίεση, όταν το σώμα θα έπρεπε να βρίσκεται σε κατάσταση αποκατάστασης.

Και οι δύο τύποι επηρεάζουν την υγεία, αλλά με διαφορετικούς τρόπους.

Εξωτερικό φως

Ο εξωτερικός φωτισμός (φώτα του δρόμου, διαφημιστικές πινακίδες, προβολείς κτιρίων, φωτισμός οχημάτων) συμβάλλει στην λεγόμενη φωτορύπανση. Ακόμα και όταν βρίσκεται σε εσωτερικούς χώρους, αυτό το φως μπορεί να εισέλθει στα υπνοδωμάτια μέσω παραθύρων και κουρτινών, επηρεάζοντας ανεπαίσθητα τη βιολογία του ύπνου.

Όσοι ζουν σε έντονα φωτισμένες αστικές γειτονιές έχουν συχνά την υψηλότερη έκθεση.

Φως εσωτερικού χώρου

Οι πηγές φωτός εσωτερικού χώρου περιλαμβάνουν:

Ενώ οι οθόνες παρέχουν τα ισχυρότερα μήκη κύματος μπλε φωτός, ακόμη και ο ζεστός φωτισμός εσωτερικού χώρου μπορεί να μειώσει τα επίπεδα μελατονίνης, όταν χρησιμοποιείται αργά το βράδυ.

Για άτομα που ήδη διατρέχουν κίνδυνο καρδιακών παθήσεων, η μείωση της έκθεσης στο φως τη νύχτα μπορεί να είναι ιδιαίτερα προστατευτική.

Η προστασία του φυσικού σκότους δεν απαιτεί ριζικές αλλαγές στον τρόπο ζωής, μόνο συνειδητές προσαρμογές:

1. Περιορίστε τις οθόνες πριν τον ύπνο

Στόχος είναι να σταματήσετε να χρησιμοποιείτε τηλέφωνα, tablet και υπολογιστές τουλάχιστον μία ώρα πριν τον ύπνο. Εάν η χρήση οθόνης είναι απαραίτητη, η ενεργοποίηση λειτουργιών νυχτερινής χρήσης ή μείωσης του μπλε φωτός μπορεί να βοηθήσει.

2. Μειώστε τον φωτισμό εσωτερικού χώρου το βράδυ

Η αντικατάσταση του έντονου φωτισμού οροφής με απαλό, ζεστό φως ενθαρρύνει την παραγωγή μελατονίνης.

Αυτές οι μικρές αλλαγές μπορούν να μειώσουν σημαντικά την έκθεση στο φως τη νύχτα.

3. Διατηρήστε το υπνοδωμάτιο απαλλαγμένο από συσκευές

Η αφαίρεση τηλεοράσεων, οθονών υπολογιστών και ηλεκτρονικών συσκευών βοηθά στη διατήρηση του σκοταδιού.

4. Χρησιμοποιήστε κόκκινα ή κεχριμπαρένια νυχτερινά φώτα, εάν χρειάζεται

Αυτά τα μήκη κύματος έχουν μικρότερη επίδραση στους κιρκαδικούς ρυθμούς.

5. Διατηρήστε ένα σταθερό πρόγραμμα ύπνου

Το να πηγαίνετε για ύπνο και να ξυπνάτε την ίδια ώρα κάθε μέρα βοηθά στην ενίσχυση της κιρκαδικής σταθερότητας.

Είναι πραγματικά επικίνδυνο το τεχνητό φως τη νύχτα;

Όχι βραχυπρόθεσμα. Αλλά η χρόνια έκθεση στο φως τη νύχτα σχετίζεται με υψηλότερους κινδύνους καρδιαγγειακών και μεταβολικών παθήσεων.

Είναι το μπλε φως χειρότερο από άλλους τύπους;

Τα μπλε και λευκά μήκη κύματος καταστέλλουν την μελατονίνη πιο έντονα, καθιστώντας τα πιο επιβλαβή μακροπρόθεσμα.

Επηρεάζει την υγεία ο ύπνος με την τηλεόραση ανοιχτή;

Ναι. Ακόμα και τα χαμηλά επίπεδα φωτός μπορούν να επηρεάσουν την ποιότητα του ύπνου και τον κιρκάδιο ρυθμό.

Μπορεί η βελτίωση του σκότους στην κρεβατοκάμαρα να μειώσει τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων;

Μπορεί να βοηθήσει, ειδικά για άτομα με υψηλή έκθεση στο νυχτερινό φως ή κακά πρότυπα ύπνου.

Το τεχνητό φως τη νύχτα είναι μια σύγχρονη ευκολία, αλλά και μια σύγχρονη απειλή για την υγεία. Νέα μελέτη παρέχει αδιάσειστα στοιχεία, ότι η υψηλότερη έκθεση αυξάνει τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων, πιθανώς μέσω ενός συνδυασμού κιρκαδικής διαταραχής, κακού ύπνου και μεταβολικού στρες.

Πηγές:
healthline.com
heart.org
clevelandclinic.org
mayoclinic.org